Europese Arbeidsautoriteit moet strijd met sociale dumping aanbinden

Europa heeft lang de ogen gesloten voor de schande van sociale dumping, waarbij voornamelijk Oost-Europese werknemers aan hongerlonen in West-Europa komen werken. “Met de oprichting van een Europese Arbeidsautoriteit (ELA) wordt een belangrijke stap gezet om dat probleem aan te pakken,” zegt Europees parlementslid Kathleen Van Brempt. “Maar echt tevreden zijn we nog niet. De Arbeidsautoriteit moet op eigen initiatief controles kunnen uitvoeren in de lidstaten.”

  Over de oprichting van de nieuwe Europese Arbeidsautoriteit (ELA), die nog in 2019 van start gaat, is al een voorlopig akkoord gesloten tussen het parlement, de Commissie en de lidstaten. Dat akkoord werd vandaag bevestigd door de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, en zal in april bekrachtigd worden door de plenaire vergadering.   “Veel grote bedrijven gaan zich systematische daar vestigen in Europa waar de belastingen, salariskosten en sociale zekerheid het laagst zijn, om vervolgens hier de lokale arbeiders en ethische ondernemers weg te concurreren. Onze markt gaat eraan kapot. We moeten Europese burgers kunnen beschermen tegen free riders,” zegt Van Brempt.   

Het Europees Parlement vraagt al vele jaren om een autoriteit die de controle op sociale dumping tanden geeft. Vandaag blijft veel misbruik ongestraft omdat de arbeidsautoriteiten van lidstaten niet goed samenwerken of omdat het personeel volledig onderbezet is. Daardoor kunnen bedrijven makkelijk een nepbedrijf oprichten in bijvoorbeeld Slovakije en werknemers van daaruit met valse papieren in België laten werken. Als de Belgische arbeidsautoriteiten willen controleren of de werknemer wel degelijk correct verloond wordt en voldoende gedekt is door de sociale zekerheid, moeten ze daarvoor contact opnemen met de Slovaakse autoriteiten. Die moeten onderzoeken of er sprake is van fraude. “Daar loopt het vaak mis. Als de fraude al wordt opgemerkt door de Belgische autoriteiten en als de grensoverschrijdende samenwerking al wordt opgezet, is de kans op succes erg laag omdat postbusbedrijven zich tegen die tijd al lang failliet hebben verklaard.”   De nieuwe arbeidsautoriteit moet de onderzoeken versnellen en effectiever maken. Ze zal  bemiddelen tussen de nationale arbeidsautoriteiten en mee op inspectie gaan. “Bovendien is het ons gelukt om vakbonden ook het recht te geven om concrete gevallen van fraude en misbruik te rapporteren bij de ELA, waarop verplicht gereageerd moet worden. Dat wilde de Commissie eerst niet. Op die manier kan de ELA een nieuw podium worden om grensoverschrijdende problemen of brievenbusconstructies aan te kaarten. De druk op nationale ministers om te gaan handhaven kan op die manier groter worden.”   

Voor sp.a is de nieuwe Europese Arbeidsautoriteit een belangrijke eerste stap, maar lang niet voldoende. “Samenwerking tussen lidstaten moet verplicht worden, wat vandaag helaas nog steeds niet het geval is. Ook moet de ELA op eigen initiatief controles kunnen uitvoeren, zelf boetes kunnen uitschrijven aan bedrijven en hen op een zwarte lijst zetten. Bedrijven die de Europese concurrentieregels niet respecteren, moeten opgedoekt worden.”   

“We willen een Europa waar iedereen de vrijheid heeft om in een ander land te gaan werken, maar dan wel met dezelfde lonen, arbeidsrechten en sociale zekerheid. Sectoren zoals de bouw en het transport kennen dat vandaag niet. Daar is alles en iedereen vervangbaar, zolang het maar goedkoper is. Bulgaarse werknemers die protesteren tegen hun arbeidsomstandigheden zijn vervangbaar door Oekraïners. Landen met een sterke sociale bescherming zijn vervangbaar door landen met een zwakke sociale bescherming. Leveranciers waar een sterke vakbondsvertegenwoordiging actief is, kunnen vervangen worden door onderaannemers zonder vakbondsvertegenwoordiging