Europees parlement wil betere bescherming van EU burgers die in andere lidstaat werken

Het Europees parlement stemde daarnet in met een verslag dat het voor werknemers die in een andere lidstaat gaan werken, makkelijker maakt hun rechten uit te oefenen. Het vrij verkeer van personen is één van de fundamenten van de Europese Unie. Het laat mensen toe in een andere lidstaat te gaan wonen, werken of studeren. Zij mogen hierbij niet gediscrimineerd worden op basis van hun nationaliteit. Dat uitgangspunt is essentieel. Immers, wat heb je aan het recht elders te gaan werken als je in dat land op basis van je nationaliteit gediscrimineerd wordt en je zo in de praktijk je ‘recht’ op vrij verkeer niet kan uitoefenen?

Het verslag van het parlement is een antwoord op het voorstel van richtlijn van het parlement en de Raad over het vrij verkeer van personen. De lidstaten moeten de richtlijn eerst omzetten in nationale regelgeving, alvorens ze van toepassing wordt.  

Ondanks het feit dat er in de Unie een vrij verkeer van personen bestaat, zien we in de praktijk dat er onrechtvaardige obstakels bestaan voor burgers die in een andere lidstaat gaan werken. Het gaat bijvoorbeeld over een dubbele belastingheffing, slechtere arbeidsvoorwaarden zoals loon, ontslagvoorwaarden, veiligheid en gezondheid op het werk…Die drempels gelden niet enkel voor de werknemer, maar vaak ook voor zijn of haar gezin, waarvan de leden bijvoorbeeld geen of een verschillende toegang hebben tot opleidingen of onderwijs voor de kinderen.   

Dit verslag reikt een aantal oplossingen aan om die moeilijkheden weg te werken. Lidstaten moeten straks duidelijke en toegankelijke informatie verstrekken, bijvoorbeeld via een meertalige website, zodat werknemers maar ook werkgevers en vakorganisaties beter geïnformeerd zijn over het recht op vrij verkeer en zij op hun beurt de betrokkenen en hun gezin kunnen bijstaan. Ook moeten er juridische instrumenten voorzien worden die werknemers die gediscrimineerd worden op basis van hun nationaliteit, kunnen helpen. Die instrumenten moeten voldoende afschrikwekkend zijn voor potentieel malafide werkgevers. Het verslag moedigt de Europese Commissie aan om een Europees netwerk van nationale contactpunten op te zetten om goede praktijkvoorbeelden uit te wisselen en de onderlinge samenwerking te verbeteren. De arbeidsinspectie heeft een belangrijke rol te spelen bij het vaststellen van discriminatie.   

Ik ben blij dat de tekst de rol van de sociale partners en het sociaal overleg erkent in het vrijwaren van de rechten van werknemers. Vakbonden hebben bijvoorbeeld een belangrijke rol te spelen bij het verschaffen van correcte informatie aan werknemers.   

Vrijwillige interne arbeidsmobiliteit is cruciaal voor het economisch succes van Europa. Nochtans duiken er steeds meer stemmen op die het vrij verkeer aan banden willen leggen. Zoals eerder bleek uit de houding van de conservatieve Britse premier Cameron tegenover burgers uit Roemenië en Bulgarije. “Het is onaanvaardbaar dat een EU-onderdaan andere rechten zou hebben, afhankelijk van het BNP van de lidstaat waaruit hij afkomstig is. Als we rechtse populisten bezig horen is het echter net dat wat ze bepleiten: EU-onderdanen uit armere lidstaten hebben minder 'recht' op vrij verkeer dan EU onderdanen uit rijkere lidstaten.   

Het vrij verkeer moet precies gepromoot worden. Er zijn immers 2 miljoen oningevulde vacatures in de EU. Vacatures waarvoor in eigen land geen geschikte kandidaten gevonden worden. Interne arbeidsmobiliteit zorgt ervoor dat die vacatures kunnen ingevuld raken. Maar dat zal pas kunnen als mensen die elders in de Unie willen gaan werken, ook kunnen rekenen op een goede bescherming, waarbij gelijke rechten voor gelijk werk gelden.  

Het vrij verkeer van personen kan maar echt 'vrij' kan zijn als het gaat om een vrije keuze en niet om een gedwongen optie omwille van armoede. Het echte probleem is dan de armoede en de groeiende ongelijkheid en niet de migratie. We moeten dan ook de armoede en de groeiende ongelijkheid aanpakken en niet de mensen aanpakken die ervoor op de vlucht gaan.