Europees parlement wil zwangerschapsverlof opnieuw op de agenda

Het Europees parlement heeft de herziening van de richtlijn over het zwangerschaps- en vaderschapsverlof tijdens de plenaire vergadering nog maar eens op tafel gelegd. In een resolutie roept het parlement de Commissie op om een nieuw wetgevend voorstel op tafel te leggen en onder het Luxemburgs voorzitterschap de onderhandelingen met de Raad te hervatten. Het is belangrijk dat vrouwen in de hele Unie beschermd worden als ze besluiten om zwanger te worden.

De herziening van de richtlijn ligt nu al vijf jaar stof te verzamelen bij de Europese Raad, de regeringsleiders van de lidstaten. Die hebben geen zin in een uitgebreid zwangerschapsverlof en verbeterde rechten van jonge moeders. Precies omdat de Raad al jarenlang geen antwoord geeft op het voorstel van het parlement is de herziening van de zwangerschapsrichtlijn terecht gekomen in het REFIT-programma, dat een aantal wetgevende initiatieven wil schrappen. Mijn fractie heeft zich daar fel tegen verzet en de zopas gestemde resolutie maant de Commissie opnieuw aan werk te maken van de richtlijn. Als ze de oude voorstellen tot herziening terug trekt, moet ze meteen een nieuw wetgevend initiatief nemen.

Al in 2008 stelde de Europese Commissie voor om een oude richtlijn uit 1992 over zwangerschapsverlof en de rechten van jonge moeders te updaten. Twee jaar later werd dat voorstel niet enkel democratisch goedgekeurd door het Europees parlement, maar zelfs ook nog wat uitgebreid. In plaats van de door de Commissie voorgetelde 18 weken zwangerschapsverlof, vond het parlement een meerderheid voor 20 maanden zwangerschapsverlof voor vrouwen in de hele Europese Unie. Daarbij behouden de kersverse moeders hun volledige loon. Vaders zouden in dat voorstel twee weken betaald vaderschapsverlof krijgen. 

Belangrijk is ook dat de directieve de rechten van werkende zwangere en pas bevallen vrouwen verbetert en hen tegen ontslag beschermt. Maar de Raad vindt dat in tijden van crisis sociale rechten onbelangrijk zijn, want te duur. Het argument dat er in tijden van crisis geen ruimte is voor fundamentele rechten is bizar. Precies omdat Europa kampt met een Europese crisis, ervaren steeds meer vrouwen discriminatie op het werk. Ondanks wetgeving die dat verbiedt, moeten vrouwen in sommige landen bij de ondertekening van hun contract meteen ook een niet-gedateerde ontslagbrief signeren. Die wordt dan gedateerd op het ogenblik dat ze zwanger zijn. Dat soort praktijken neemt toe in Europa. In andere landen wordt de crisis misbruikt om rechten af te bouwen. In Slovenië behielden vrouwen tijdens het zwangerschapsverlof hun volledige loon; dat bedrag is inmiddels verlaagd tot minder dan 90 procent van het loon, omwille van de crisis.

De economische crisis heeft een grote impact gehad op vrouwen in de Unie, omdat ze vaker dan mannen werken in overheidsdiensten waarin zwaar besnoeid werd. Als hun rechten bij een zwangerschap verder uitgehold worden, vergroot dat de kloof tussen mannen en vrouwen. Bovendien houden we heel wat talent weg van de arbeidsmarkt. Immers, 60 procent van de hoger opgeleiden in de Unie is vrouw, maar die talenten blijven vaak onbenut omwille de kwetsbaarheid van vrouwen bij en na een zwangerschap. Dat is economische onzin.

De nieuwe resolutie, een initiatief ondermeer van de Belgische sociaal-democrate Maria Arena, roept de Commissie op een bemiddelende rol te spelen bij de Raad. Vice-voorzitter Frans Timmermans heeft zich al geëngageerd om dat te doen en ook het volgende EU-voorzitterschap - Luxemburg - heeft al aangekondigd de herziening van de directieve opnieuw op de agenda te willen plaatsen. De vandaag gestemde resolutie roept de commissie ook op om een aparte richtlijn te ontwerpen die een betaald vaderschapsverlof regelt.