Een zwangerschap zou in Vlaanderen beter 15 maanden duren...

Wat is het allerbelangrijkste in je leven? Het antwoord zal afhangen van het feit of je kinderen hebt of niet. Voor wie kinderen heeft, is het héél duidelijk. "Kinderen zijn de levende boodschap die we uitzenden naar een tijd die we zelf niet meer zullen meemaken", schreef de Amerikaanse mensenrechtenactivist en auteur John W. Whitehead. Maar als we het over kinderen hebben die onze toekomst vormen, vergeten we al te vaak dat die kinderen vandaag leven. Het zijn de kansen die we hen vandaag bieden die bepalen hoe de toekomst er zal uitzien.

Helaas hebben in Europa niet alle kinderen gelijke kansen. In Europa leven 19 miljoen kinderen met een armoederisico. Er bestaat niet één wondermiddel om dat probleem op te lossen. Een degelijke sociale zekerheid, voldoende hoge kinderbijslagen en fiscale steunmaatregelen, kwaliteitsvol en toegankelijk onderwijs voor iedereen, betaalbare publieke gezondheidszorg, betaalbare en gezonde woningen dragen allemaal bij tot de kansen van kinderen. Uitermate belangrijk is ook dat ouders voldoende verdienen om hun kinderen thuis alle kansen en zorgen te kunnen bieden. Werk blijft dus cruciaal. Als minstens één van beide ouders werkt, daalt immers het risico op armoede van 70 procent voor kinderen zonder werkende ouders naar 7 procent.

Maar wie werkt, weet dat een gezinsleven combineren met betaalde arbeid een bijzonder lastige klus is. Van zodra een gezin drie kinderen heeft, zie je het aantal ouders - vooral moeders - dat uit werken gaat drastisch afnemen. Je krijgt het gewoon niet meer gecombineerd. Bij alleenstaande ouders - opnieuw vooral moeders - stelt het probleem zich al eerder. Er is een groot tekort aan betaalbare kinderopvang. In Vlaanderen zou een zwangerschap beter 15 maanden duren, want eerder vinden mensen toch geen opvang meer. En als ze die al vinden, gaat het vaak om dure privé-initiatieven. Daar kost een dag opvang voor één kind al gauw 25 euro. Reken maar uit wat je maandelijks kwijt bent en verdubbel dat, als je voor twee kinderen opvang zoekt. Wie 1200 euro verdient en 1000 euro moet ophoesten om twee kinderen naar de crèche te brengen, heeft natuurlijk geen keuze. Zo iemand stopt met werken en komt in een uitzichtloze spiraal terecht. Dat is de reden waarom ik tijdens de afgelopen legislatuur de privé-sector heb voorgesteld om in het systeem van inkomensgerelateerde kinderopvang te stappen. Heel wat privé-initiatieven hebben dat gedaan, maar lang niet allemaal. Als het van sp.a afhangt, moet in de toekomst elke vorm van kinderopvang, zowel in de publieke als in de private sector inkomensgerelateerd zijn. Dat betekent dat de kostprijs afhangt van je inkomen.

Tijdens de vorige legislatuur heeft de Vlaamse regering bovendien 18.000 plaatsen bijgecreëerd in de kinderopvang. Dat zijn er nog lang niet voldoende. Wij willen dat de volgende Vlaamse regering minstens 25.000 extra plaatsen creëert. Kinderopvang moet zo langzaam uitgroeien tot een universele dienstverlening, een echt recht dat we verankerd willen zien in een decreet. Op 7 juni hebben de Vlamingen dus weer een duidelijke keuze: een sociale keuze die van betaalbare kinderopvang - ik ben persoonlijk zelfs voorstander van gratis kinderopvang - een recht wil maken, of een liberale visie die kinderopvang in handen wil geven van de private sector, waar het geen universele dienstverlening wordt maar een door winst gedreven economische bedrijvigheid. De huidige crisis heeft voldoende aangetoond dat een aantal sectoren het best buiten die marktlogica blijven, als we willen dat ons Europees sociaal model blijft bestaan. Maar liberalen zijn hardleers en blijven - tegen beter weten in - aansturen op minimale publieke diensten, teneinde voor een beperkt deel van de bevolking maximale winsten te kunnen garanderen. En als het mis loopt, roepen ze om een ‘sterke overheid' die de problemen moet oplossen. Het kleinste kind weet dat een minimale overheid nooit een sterke overheid kan zijn. De opvoeding van en de zorg voor kinderen is een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid. Of zoals een Afrikaans spreekwoord het zegt: 'Je hebt een heel dorp nodig om een kind op te voeden'.

Kinderopvang is dus cruciaal, niet enkel in ons land maar in héél Europa. Niet iedereen is het daar overigens mee eens. Als het van de conservatieven afhangt, zal kinderopvang nooit een universele dienstverlening worden. Het conservatieve Tsjechische voorzitterschap wilde de relatief beperkte Europese doelstellingen voor kinderopvang zelfs schrappen. Het zijn de socialisten van de PES geweest die dat verhinderd hebben. Het waren ook de conservatieven en de liberalen in het Europees parlement die onlangs nog een uitbreiding van het zwangerschapsverlof en het vaderschapsverlof niet wilden stemmen, tot groot ongenoegen van de socialistische fractie, die het voorstel had gelanceerd. Maar wij zullen, zowel in het Vlaamse als het Europese parlement, blijven vechten voor kwaliteitsvolle en betaalbare opvang voor iedereen en voor en uitbreiding van het zwangerschaps- en vaderschapsverlof. De kiezer heeft dus een echte keuze.