Echte vaders hebben ook kinderen

In het Europees parlement hebben conservatieven en liberalen woensdag een voorstel weggestemd om het zwangerschapsverlof uit te breiden. In dat voorstel, van socialistisch parlementslid Edite Estrela stond ook een belangrijke passage over het vaderschapsverlof. "Ik heb het nieuwe voorstel van vaderschapsverlof geïntroduceerd omdat het heel belangrijk is dat vrouwen en mannen de verantwoordelijkheid voor de kinderen delen", zegt Estrela. "Voor mij was dat zelfs het belangrijkste onderdeel van het voorstel."

In mijn boek Verder dan Morgen, heb ik ook gepleit voor de uitbreiding van het vaderschapsverlof, hoewel mijn voorstel veel verder gaat dan wat nu voorligt in het parlement. Maar de argumentatie is dezelfde.

Vorige week nog lazen we het zwart op wit in het Nieuwsblad: ‘Moederschap schaadt carrière.' Volgens een onderzoek van Manpower geeft een op twee Belgische werkgevers schaamteloos toe dat moederschap de carrière van een vrouw beperkt. En één op drie werkgevers is ervan overtuigd dat de gelijkheid van man en vrouw nooit zal bereikt worden op directieniveau. Een op vijf denk denkt dat dat pas over 20 jaar mogelijk zal zijn. Van dit soort uitspraken word je moedeloos. Vooral als je weet dat het anders kan. De Scandinavische landen hebben al lang komaf gemaakt met deze archaïsche verschillen tussen mannen en vrouwen. In Zweden hebben ouders recht op 390 dagen zwangerschapsverlof die ze vrijelijk kunnen verdelen tussen de papa en de mama. In Noorwegen bestaat er een vaderschapsquotum van 6 weken die mannen verplicht moeten opnemen. De socialisten in de regering willen dat zelfs optrekken tot 10 weken. Maar vaders kunnen langer voor hun pasgeboren kinderen zorgen, omdat het zwangerschapsverlof van 1 jaar vrij verdeeld kan worden tussen beide ouders. De Noorse staatssecretaris voor gelijke kansen Kjell Eric Øie vindt het Noorse systeem erg socialistisch: "Het heeft betrekking op herverdeling; herverdeling van zorg en macht." IJsland heeft nog een ander systeem, waaraan ik zelf de voorkeur geef. Daar krijgen ouders negen maanden zwangerschapsverlof, waarvan beide ouders elk drie maanden opnemen. De resterende drie maanden kunnen vrij verdeeld worden.

Echte gelijkheid tussen mannen en vrouwen heeft heel wat voordelen. Niet alleen zou het voor werkgevers meteen onmogelijk worden om enkel vrouwen te discrimineren omdat ze zwanger kunnen worden. Bovendien werk je hiermee de hele problematiek van het glazen plafond weg. Mannen en vrouwen krijgen gelijke kansen om hun carrière te ontwikkelen, maar ook - en dat is niet onbelangrijk - gelijke kansen op zorg in het gezin. De effecten op kinderen zijn eveneens gunstig. Voor kinderen is het belangrijk dat ze kunnen rekenen op de zorg van beide ouders. Papa's die al vroeg betrokken geraken bij de zorg voor hun kinderen, gaan later ook makkelijker zorgtaken opnemen, als hun kind ziek wordt bijvoorbeeld. Voor veel papa's is dat idee vandaag nog beangstigend, maar de ervaring in de Scandinavische landen leert dat vaders als ze de kans krijgen om voor hun kinderen te zorgen, daar ook heel trots op zijn. Ook bedrijfsleiders hoeven niet echt te vrezen voor zo'n echte gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Volgens de Noorse bedrijfsleiders waarmee ik vorig jaar sprak, heeft het vaderschapsverlof veel voordelen. Zoals de directeur van Microsoft Norway me zei: "Voor elke papa die op vaderschapsverlof gaat, komt er een mama terug werken." En omdat vrouwen vandaag vaak hooggeschoold zijn, kunnen bedrijven rekenen op talentvolle werknemers, die niet afhaken omdat niet weten hoe ze hun gezinstaken moeten combineren met hun werk.
Ik ben overigens niet de enige socialist die pleit voor een sterkere uitbreiding van het vaderschapsverlof. Mary Honeyball , Europees parlementslid voor Labour vraagt zich eveneens af "waarom vaderschapsverlof zo beperkt moet zijn in vergelijking met moederschapsverlof." Ze merkt op dat in landen waar het ouderschapsverlof na de bevalling verdeeld wordt een veel kleinere genderkloof bestaat, dan in landen waar dat niet het geval is. Honeyball verwijst naar de Britse Commissie voor Gelijke kansen en mensenrechten, die recent heeft voorgesteld om vrouwen zes maanden en mannen vier maanden ouderschapsverlof te geven na de geboorte. Een gedeeld ouderschapsverlof na de bevalling is ook het onderwerp van discussie bij de Europese sociale partners. Als die conclusies binnen afzienbare tijd publiek worden gemaakt zou het vaderschapsverlof weer opnieuw in de aandacht kunnen komen.

De Europese discussie over zwangerschapsverlof zal pas na 7 juni opnieuw ter tafel komen. Als ik dan in het Europees parlement zetel, zal men in mij een hevig voorvechter van gelijke kansen aantreffen en een sterk voorstander van een gedeeld ouderschapsverlof, met een ruime bescherming van jonge ouders, voldoende verlof na de geboorte en een eerlijk vaderschapsverlof.

 Lees ook 'Een christendemocratisch of socialistisch gezinsbeleid' elders op de site.