Beter laat dan nooit: komt er dan toch een eerlijk verdelingssysteem voor de opvang van vluchtelingen?

Op maandag overlegden de Franse, Italiaanse, Maltese en Duitse Ministers van Binnenlandse Zaken over de invoering van een nieuw verdelingssysteem, dat moet bepalen welke lidstaat verantwoordelijk is voor het opnemen van migranten en asielzoekers die gered werden op de Middellandse Zee. De samenkomst is de voorloper van de Europese top rond migratie later deze maand. “Het Europees Parlement pleit al langer voor zo’n systeem,” zegt Europees Parlementslid Kathleen Van Brempt. “Ik ben blij dat ook bij de Europese lidstaten het besef gegroeid is dat we méér Europese samenwerking nodig hebben om dit probleem ook effectief aan te pakken.” De vier lidstaten besloten om tijdelijk 

Hervorming van Dublin

Vandaag wordt, bij gebrek aan een duidelijk en werkend systeem, aan de hand van de Dublin (III)-verordening vastgesteld welke lidstaat verantwoordelijk is voor de opvang van een asielzoeker. In grote lijnen zeggen de Dublinregels dat de lidstaat waarin een vluchteling voor het eerst de Europese Unie binnenkomt, ook bevoegd is voor de opvang en de behandeling van de asielaanvraag. “Maar dat systeem werkt niet,” verklaart Van Brempt. “De landen aan de zuidelijke Europese buitengrenzen - Griekenland, Italië, Malta en Spanje - worden door hun geografische ligging geconfronteerd met het gros van de asielzoekers en migranten.”

Het gevolg zijn enorme vertragingen in de asielprocedures en mensonterende leefomstandigheden in vluchtelingenkampen aan de Europese buitengrenzen. “Daarom pleiten wij, vanuit het Europees Parlement, al lang voor een ‘eerlijke verdeelsleutel’ die nieuwe asielzoekers en vluchtelingen evenredig spreidt over alle EU-lidstaten.” Hoewel de Europese lidstaten zich in het verleden akkoord hadden verklaard met zo’n verdeelsleutel, werd dat systeem slechts bij mondjesmaat toegepast. “In afwachting van een hervorming van de Dublinregels, kan een nieuwe verdeelsleutel helpen om een duidelijk, correct en rechtvaardig migratiesysteem op poten te zetten in de hele Europese Unie.”

Van Brempt verwelkomt de poging van de Europese leiders om te komen tot een nieuw Europees solidariteitsmechanisme rond migratie. “Al te lang zijn zowel vluchtelingen, als sommige van de Europese lidstaten de dupe van een slecht werkend Dublinsysteem en populistisch politiek getouwtrek. Dat moet stoppen.”

Ordelijk en veilig migratiesysteem

De Europese fractie van socialisten en democraten (S&D) pleit al jaren voor een ordelijk en veilig migratiesysteem, waarin een eerlijke spreiding van geredde migranten niet kan ontbreken. “Al te lang zijn zowel vluchtelingen, als sommige van de Europese lidstaten de dupe van een slecht werkend Dublinsysteem en populistisch politiek getouwtrek. Dat moet stoppen.”

Al mag de geschiedenis zich niet herhalen volgens Van Brempt. “Ook in 2015 werden herverdelingsmechanismen afgesproken, die ondanks hun verplicht karakter, nooit volledig werden geïmplementeerd. Opdat een nieuw herverdelingssysteem nu wel werkbaar zou zijn, moet het niet alleen breed gedragen zijn, maar moet het ook in staat zijn het hoofd te bieden mogelijke zwaktes en probleempunten.”

De migratietop kende een vruchtbaar resultaat. De Ministers van Binnenlandse Zaken van Frankrijk, Duitsland, Italië, Malta en Finland kwamen overeen om de migranten die gered worden op zee tussen Libië en Europa, de meest dodelijke migratieroute naar Europa, tussen hen onderling te verdelen. Er werd namelijk een tijdelijk hervedelingsmechanisme opgericht om de verantwoordelijkheid voor de op zee geredde migranten eerlijk te spreiden tussen deze 5 landen. Deze overeenkomst is van kracht tot 8 oktober 2019, de dag waarop een grootschalige Europese top over dit thema plaatsvindt die hopelijk zal leiden tot een nieuw algemeen Europees herverdelingsmechanisme.