Regeringsleiders scharen zich achter financiële markten en niet achter de Europese burgers

Opluchting bij de Europese staatshoofden. De eurocrisis is bedwongen, er komt een herkapitalisatie van de banken, het noodfonds groeit en Griekenland krijgt een schuldkwijtschelding van 50 procent. Ik deel niet in de euforie. Er zijn drie grote problemen.

Ja, Europa heeft een stapje vooruit gezet, maar de afgesproken maatregelen kunnen enkel op kortetermijn enig soelaas brengen. De Griekse schuldkwijtschelding van 50 procent is wellicht het meest hoopvolle onderdeel van het pakket. Het geeft Griekenland op de korte termijn voldoende ademruimte. De schuld wordt teruggedrongen naar 120 procent van het BNP tegen het einde van het decennium. Als je weet dat de Maastrichtnormen een maximale schuld van 60 procent van het BNP voorschreven voor de lidstaten, blijft 120 procent nog steeds een torenhoge schuld. De Grieken zullen tot lang na 2020 met een wel erg strakke broeksriem moeten leven. Griekenland, dat al onder curatele stond van de Commissie, zal nu de facto zelfs door de Commissie gerund worden.
De uitbreiding van het Europese Noodfonds EFSF is nodeloos complex en wellicht niet efficiënt. Het beperkt zich tot financiële spitstechnologie om het fonds uit te breiden tot 1000 miljard euro, wat wellicht onvoldoende is. Een betere oplossing zou er in bestaan om de Europese Centrale Bank (ECB) de mogelijkheid te geven schuldpapier van lidstaten op te kopen. Op die manier zou Europa aan collectief schuldbeheer kunnen doen.

Ten tweede is de financiële en economische crisis een overkoepelend Europees probleem dat echter aangepakt werd door de lidstaten en niet door het overkoepelde orgaan, de Commissie, daarin gecontroleerd door het Europees parlement. Europese oplossingen werden vooral door Duitsland doorgedrukt. Europese burgers uit andere lidstaten kunnen Duitsland niet ter verantwoording roepen. Dat is fundamenteel ondemocratisch. Deze crisis toont scherper dan ooit aan dat de Europese constructie moet veranderen. Europa moet evolueren naar een federaal model met een slagvaardig parlement, een echte Europese regering en een verkozen Europese president die de voorzitter is van de Commissie. Vandaag is de president de onverkozen voorzitter van een vergadering van kibbelende regeringsleiders die enkel de eigen nationale belangen willen dienen en dat kan zo niet verder.

Ten derde bestaat de oplossing die de regeringsleiders in de Europese Raad hebben uitgewerkt louter uit financiële spitstechnologie en niet uit maatregelen die betrekking hebben op de echte economie en op het sociale weefsel in Europa. De Raad staat volledig aan de kant van de financiële markten en niet aan die van de burgers. We hebben geen enkel perspectief gekregen op eerlijke inkomsten, op jobcreatie, op investeringen in de economie. Een wankele economie zal nooit herstellen door financiële trucjes toe te passen.

Bovendien dachten we dat we het wel gehad hadden met de focus op strenge besparingen, nu het zogenaamde sixpack werd goedgekeurd in het Europees parlement. Dat voorziet een streng kader om de begrotingsnormen uit het stabiliteits- en groeipact af te dwingen én sancties voor landen die hun begrotingen niet op orde krijgen. Wij zijn voorstander van gezonde begrotingen, maar die moeten in balans worden gebracht met echte vooruitzichten om uit de crisis te geraken. Niet alleen zijn die vooruitzichten er niet, de regeringsleiders hebben het opnieuw over nog strengere sancties. Als we echt uit de crisis willen geraken, is een threepack nodig: de begrotingen op orde brengen, eerlijke inkomsten genereren en investeren in economisch herstel.

Bekijk ook de reactie in het Journaal van 13u op één.