Het Durban akkoord: een lichtpuntje in duisternis?

Zoals verwacht werd ons klimaat niet gered in Durban. Toch is het resultaat van de zeventiende VN Klimaatconferentie niet volledig te verwaarlozen.

De nodige afspraken tot emissiereductiedoelstellingen om zo de wereldwijde temperatuurstijging onder de 2°C te houden werden, zoals verwacht, niet gemaakt. Het gevolg is dat we in de voor onze planeet catastrofale richting van een temperatuurstijging van om en rond de 3,5°C afstevenen, aldus de meeste NGO’s en waarnemers op de top. Hierdoor zullen de extreme weersomstandigheden blijven toenemen en nog meer mensen, vooral in de ontwikkelingslanden, treffen. Bovendien dreigen kleine eilanden letterlijk van de kaart te worden geveegd ten gevolge van de stijging van het niveau van de zeespiegel.

De vraag is dan natuurlijk hoe er in godsnaam nog iets positiefs valt te zeggen over de klimaattop in Durban? Het vraagt wat optimisme, maar hierbij een poging...

De EU wist op voorhand al dat er geen nieuw bindend akkoord uit de brand gesleept zou worden. Dat hadden grote spelers als de VS, China en India ons reeds voor het van start gaan duidelijk gemaakt. Het was net daarom dat de EU haar standpunt verhardde door te stellen dat ze niet in een vervolg van het Kyoto-protocol zou stappen (dat in 1997 werd opgesteld en waarbinnen vooral ook de nieuwe grote uitstoters van vandaag nog geen verplichtingen hebben) zonder dat er een specifieke tijdslijn werd opgesteld waarin ook de groeilanden en de Verenigde Staten zich zouden engageren.

Hier is de EU, mede dankzij de sterke onderhandelingsstrategie van Klimaatcommissaris Hedegaard, wel in geslaagd. Het Kyoto-protocol zal met enkele jaren worden verlengd, maar tegen 2015 zal er een nieuw globaal akkoord tot stand worden gebracht waarin voor alle landen juridisch bindende reductiedoelstellingen worden vastgelegd. Het feit dat op het laatste moment de VS, maar ook China en India tekenden – wat sinds de klimaattoppen in Kopenhagen (2009) en Cancùn (2010) onhaalbaar leek – toont de evolutie aan die de opkomende industrieën doormaakten sinds de tijd dat het Kyoto-protocol werd opgesteld in 1997.

Dat dit akkoord pas vanaf 2020 van kracht zal gaan, betekent dat ons klimaat verre van gered werd in Durban. Wel werden de onderhandelingen op het niveau van de Verenigde Naties gered, wat op zich een niet te onderschatten waarde heeft. Het klimaatprobleem is namelijk een globaal probleem, waartegen enkel lokale of regionale initiatieven niet zijn opgewassen.

We zullen met alle landen moeten samenwerken willen we een duurzame oplossing vinden voor de klimaatverandering en dat vereist een stevig globaal akkoord met juridisch bindende afspraken. In die zin heeft de COP17 in Durban toch nog voor een ver lichtpuntje in de duisternis kunnen zorgen. Het valt echter te vrezen dat onze kinderen ons zullen verwijten dat het ook in Durban weer 'too little too late' was.