Duurzaamheid wijst ons de weg

Europees Commissaris Oettinger heeft zopas de Energie Roadmap 2050 voorgesteld voor een efficiënter en schoner energiesysteem. De Commissie spreekt over méér ambitie en een grotere sense of urgency. In de realiteit bespeur ik deze ambities amper.

Binnen de Unie gaat de focus vooral uit naar de financiële markten. Besparen is het ordewoord, terwijl we volop zouden moeten investeren. Het document van de Commissie, een wegwijzer zeg maar die de richting toont waarin de Europese economische infrastructuur moet evolueren, maakt nochtans duidelijk dat een omschakeling naar een nieuw energiesysteem bijzondere investeringen zal vergen. Afhankelijk van de weg die we kiezen, kunnen de investeringen oplopen tot 2,2 triljoen euro. In dat geval spreken we over een volledige overstap naar hernieuwbare energiebronnen. We moeten niet terughoudend zijn, want grote investeringen zullen een positieve impact hebben op onze economie. De Commissie voorspelt zelfs de laagste energieprijzen bij een keuze voor hernieuwbare energie. Laten we ons dus leiden door duurzaamheid en resoluut kiezen voor hernieuwbare energie.

De energieproblematiek is niet los te koppelen van de klimaatcrisis. Het energiedebat moet geleid worden met onze economie en ons klimaat in ons achterhoofd. Dit vergt dus ook grote inspanningen van de EU in haar energiedoelstellingen. 2050 is veraf en voorspellingen zijn moeilijk te maken. Daarom legt de Commissie verscheidene scenario's voor. Een radicale omschakeling naar hernieuwbare energie is zonder twijfel de meest ambitieuze. De Commissie is dat niet. Ze spreekt over te hoge investeringen voor het bouwen van nieuwe centrales voor de opwekking van hernieuwbare energie, maar vergeet dat de huidige installaties die werken op fossiele brandstoffen aan vervanging toe zijn en enorm veel kosten. Samen met de sociaaldemocraten verkies ik om meteen te kiezen voor hernieuwbare energie en in 2050 elektriciteit te consumeren die voor niet minder dan 97% verwekt is door hernieuwbare bronnen, zoals wind en zon.
De Commissie is zich gelukkig wel degelijk bewust van het belang van energie-efficiëntie. Besef alleen is echter niet voldoende. We moeten bindende doelstellingen formuleren en lidstaten wijzen op hun verantwoordelijkheid. Indien we niet efficiënter met energie omspringen, staat ons een toekomst van onbetaalbare energie te wachten. Veel gezinnen hebben nu reeds te kampen met te hoge facturen. Energie-armoede wordt een reëel risico. Daarom is het de taak van de Commissie om een sociaal luik te voorzien in de Roadmap Energie.

In de Roadmap gaat wél veel aandacht uit naar Carbon Capture and Storage (CCS), het afvangen en opslaan van CO2 onder de grond. Dit impliceert een gemengd energiesysteem waarbij fosssiele technieken gecombineerd worden met nucleaire energie én hernieuwbare energie. We weten dat fossiele brandstoffen ooit uitgeput geraken. Waarom zouden we dan eerst nog inzetten op onzekere technologieën? In plaats van geld te steken in onderzoek naar CCS, kunnen we beter meteen juist investeren.
Verder verontrust het mij dat de rol van nucleaire energie groter wordt. Over hoe de gekende problemen van deze gevaarlijke energiebron, cfr. de ramp in Fukushima, zullen worden aangepakt, wordt echter met geen woord gerept.
Europa kan in dit debat een faciliterende rol spelen, maar moet zich daar zeker niet toe beperken. De private sector is kwetsbaar dus is het nu aan de overheden om een belangrijke rol te spelen en via projectbonds geld op te halen om te investeren in grensoverschrijdende Europese infrastructuurprojecten, zoals bijvoorbeeld de Noordzeering.

De volledige reactie op de roadmap 2050 kan je hier lezen.