Lidstaten moeten nu eerst solidair samen reddingsoperaties opstarten

Het is onaanvaardbaar dat we blijven zeggen dat het onaanvaardbaar is. Wat nu eerst én dringend moet gebeuren, is het opzetten van een reddingsactie waaraan alle Europese lidstaten deelnemen.

De Europese Unie betaalt vandaag mee een torenhoge tol voor een gebrek aan solidariteit tussen haar lidstaten. Asiel- en migratiebeleid zijn nagenoeg de volledige bevoegdheid van de lidstaten. Bij rampen van deze omvang wordt het echter duidelijk dat het om een echte Europese problematiek gaat. Wij vragen vanuit het parlement al langer naar een solidair Europees asiel- en migratiebeleid waarin lidstaten samen verantwoordelijkheid opnemen. Steeds weer trachten lidstaten die verantwoordelijkheid te ontlopen. Ze weigeren eerlijke spreidingsplannen voor vluchtelingen en zadelen landen als Italië of Griekenland op met de opvang van duizenden radeloze mensen. Blijkbaar zijn we wel in staat van Italië en Griekenland te eisen dat ze hun begroting op orde brengen, maar steken we graag onze kop in het zand als die landen hulp nodig hebben bij een humanitaire crisis die heel Europa aangaat.

Wat we nu eerst en heel dringend moeten doen, is reddingsacties op het getouw zetten. Politici die beweren dat Europa maar beter géén reddingsacties onderneemt omdat dat een ‘pervers aanzuigeffect’ creëert, weten echt niet wat ze vertellen. Als er al iets pervers is, dan is het dat een politicus dit durft te zeggen op het ogenblik dat er op enkele dagen tijd al meer dan duizend mensen om het leven zijn gekomen.

Reddingsoperaties behoren nu ook tot de bevoegdheden van de lidstaten. Maar we kunnen Italië of Malta niet op hun eentje opzadelen met dat probleem. De EU moet nu die reddingsoperaties coördineren. Ze moet ook dringend het zoekgebied uitbreiden. Dat betekent dat alle landen moeten bijdragen aan de zoek- en reddingsacties, zowel met financiële middelen, schepen als met personeel.

Om chaos te vermijden en een betere spreiding mogelijk te maken, moet overwogen worden om nationale asielexperts uit de lidstaten naar de ontschepingsgebieden in Zuid-Europa te sturen. Zij kunnen daar al de asielprocedure opstarten en verder in goede banen leiden. De betrokken asielzoeker kan daarna opgevangen worden door de lidstaat wiens expert de procedure opstartte. Op die manier wordt er ook al een spreiding georganiseerd bij het begin van de asielprocedure.

Naast een eerlijkere spreiding van vluchtelingen, een herziening van het migratiebeleid in Europa, een onmiddellijke opstart van reddingsoperaties, zijn er ook maatregelen die buiten de grenzen van de Unie moeten genomen worden. Ik ondertekende in dat kader een brief gericht aan de Europese topvrouw voor het buitenlands beleid Federica Mogherini en VN-topman Bernardino Leon waarin beklemtoond wordt dat het probleem van vluchtelingen mee moet worden opgenomen in de vredesgesprekken die in Libië gevoerd worden. De strijd tegen mensenhandel door criminele organisaties die gebruik maken van de politieke instabiliteit in Libië moet in de lopende vredesgesprekken hoog op de agenda komen. Het humanitaire drama dat zich aan de kusten van de Middellandse Zee afspeelt, is niet enkel een verantwoordelijkheid van de EU, maar ook van de Arabische wereld en bij uitbreiding van de hele wereld.