Junckers Witboek over toekomst Europa ontgoochelt

Er werd reikhalzend naar uitgekeken en flink over gespeculeerd, maar het Witboek over de Toekomst van Europa, dat Commissie-voorzitter Juncker vandaag voorstelde, is een ontgoocheling. De Commissie presenteert vijf toekomstscenario’s die al lang gekend zijn. Meer dan een debatnota is het witboek niet. Nergens biedt het oplossingen voor de grote uitdagingen waar Europa voor staat, namelijk sociale afbraak en sociale dumping, groeiende ongelijkheid, groeiend nationalisme en populisme, zowel aan onze buitengrenzen, bij onze voormalige bondgenoten, als intern in de Unie; grote stromen vluchtelingen én de aanpak van klimaatverandering. Om die problemen aan te pakken, is er geen alternatief dan de uitbouw van een sterker, inclusiever en duurzamer Europa. Er zijn niet zoveel scenario’s die naar oplossingen leiden. Die oplossingen zullen niet van een menukaart komen, maar van sterk Europees leiderschap.

Het zwaktebod van de commissievoorzitter is wel te verklaren en zelfs te begrijpen. De Commissie is het beu dat wanneer ze krachtige voorstellen formuleert, ze keer op keer geconfronteerd wordt met lidstaten die daar misbruik van maken om lokale electorale belangen te bespelen. Juncker heeft gelijk als hij stelt dat lidstaten moeten ophouden Brussel verantwoordelijk te stellen voor elk falen en de pluimen van elk succes op hun eigen hoed te steken. Door nu een menukaart aan te bieden met verschillende keuzes voor een toekomstig Europa legt Juncker de bal in het kamp van de lidstaten. Die moeten nu maar eens zeggen wat ze willen. 

Dat Juncker de lidstaten voor hun verantwoordelijkheid wil stellen, verklaart ook waarom één van de scenario’s zelfs de afbouw van de Unie voorstelt, namelijk de inkrimping van de Unie tot een loutere vrije markt. Dat is uiteraard een horrorscenario voor Europese burgers die dan geconfronteerd zouden worden met een sociale race to the bottom op het vlak van sociale rechten, milieustandaarden en zelfs Europese burgerrechten. Het is de droom van rabiate neo-liberalen en uiterst rechtse Euro-sceptici. Juncker wil duidelijk weten welke lidstaten dit scenario verwerpen en desgevallend welke lidstaten daar voor te vinden zijn.