Hollande en Merkel tonen Europees leiderschap in Europees parlement

Tijdens de toespraak van die Franse president François Hollande en de Duitse Bondskanselier Merkel voor het Europees parlement gaven, zagen we een tandem aan het werk die overtuigend voor het Europese project reed. Frankrijk en Duitsland hebben zich geprofileerd als de as waarrond Europa vandaag wordt uitgebouwd. 

Beide regeringsleiders maakten duidelijk dat er meer en niet minder Europa nodig is, om de uitdagingen van vandaag de baas te kunnen; een moedig standpunt nu de EU in crisis is. Hollande verwees naar de vernietigende dreiging van het nationalisme. Deze toespraak vindt 26 jaar na de val van de Muur plaats, toen Mitterand en Kohl ook het woord namen voor het Europees parlement. Dat is een symbolisch moment. Toen werden er muren afgebroken, nu worden er opnieuw muren gebouwd. Hollande en Merkel hebben duidelijk gemaakt dat dat niet het Europa is waar zij voor willen gaan. Europa staat voor de keuze, zei Hollande: achteruit gaan, of vooruit gaan. Vooruit gaan betekent méér samen doen, waarbij Hollande meteen een pleidooi hield voor een gemeenschappelijk Europees asielbeleid.

Ik ben blij dat Hollande de moed had om een Europees mea culpa te slaan, toen hij zei dat Europa te laat heeft ingezien dat de tragedies in Afrika en het Midden Oosten een grote impact zouden hebben in de EU én te laat beseft heeft dat we de buurlanden in de regio moeten steunen. Voor mij is dat het mea culpa van de lidstaten, want zij waren het die voortdurend op de rem gingen staan. De twee regeringsleiders hebben nu bevestigd dat dat verkeerd was. 

Zowel Hollande als Merkel schetsen de EU als een waardenproject. Terecht, maar dat zien we te weinig in het gedrag van de lidstaten. Zoals Hollande opmerkte, moeten de leidende principes van de Unie solidariteit, verantwoordelijkheid en krachtdadigheid zijn. Merkel vulde dat aan met een Unie gebouwd op de rechtsstaat maar ook op tolerantie. Ondanks het feit dat Merkel in haar eigen land zwaar onder druk komt te staan, sprak ze warmhartig over vluchtelingen. Ze herinnerde aan de val van de Muur en hoe de oude lidstaten van de Unie bang waren voor al die nieuwe Europeanen. Maar het heeft volgens de bondskanselier tot meer welvaart geleid, niet tot minder; tot meer vrijheid, niet tot minder, tot meer diversiteit, niet tot minder.

Dat Merkel opriep om vluchtelingen niet als een anonieme massa te zien, maar als individuele mensen, is moedig. En nee, ze gaf niet het signaal dat we de deuren wagenwijd moeten open zetten. Wie onze bescherming niet echt nodig heeft, kan niet blijven. Merkel pleitte daarom voor een gezamenlijk terugkeerbeleid, maar voegde daar ook meteen aan toe dat wie onze hulp wél nodig heeft, gezamenlijk moet opgevangen worden. Merkel gaf aan dat de Dublinakkoorden voorbijgestreefd zijn en dat er dus een nieuw gezamenlijk asielbeleid moet komen en ze trad het standpunt van het parlement bij, dat we meer financiële hulp moeten geven aan de buurlanden in de regio die door oorlog en conflict geteisterd worden. Hollande en Merkel gaven daarmee het signaal dat de aanpak van de vluchtelingencrisis, die de Commissie en het Europees parlement hebben voorgesteld, steun verdient van de lidstaten.