Europese quota voor de opvang van vluchtelingen

Vanmiddag heeft de Europese Commissie haar vijfjaarlijkse Europese Agenda voor Migratie voorgesteld. Na de menselijke drama’s van de voorbije weken in de Middellandse Zee drongen concrete maatregelen zich op. De spreiding van asielzoekers en vluchtelingen over de verschillende lidstaten van de Unie is de evidenite zelve, vinden Kamerlid Monica De Coninck en Europees Parlementslid Kathleen Van Brempt. “Maar de Commissie heeft met haar plan wel dé kans gemist om de kern van het probleem - met name de armoede en de onveiligheid - aan te pakken.”

In haar migratieplan roept de Europese Commissie de lidstaten op om bootvluchtelingen op te vangen en stelt ze een verplicht quotasysteem voor om asielzoekers te spreiden, rekening houdende met de financiële draagkracht van een lidstaat, het aantal inwoners, en tot slot het aantal asielzoekers dat het land in kwestie telt.

Kathleen Van Brempt is blij dat de Commissie met haar Agenda het eerdere standpunt van het Europees Parlement over een eerlijke spreiding van de vluchtelingen volgt. Maar ze blijft toch op haar hoede voor de verdere stappen in de besluitvorming: “Het is belangrijk dat Juncker nu het been stijf houdt tegen het protest dat een aantal staten zullen aantekenen in de Europese Raad.” Ook Kamerlid Monica De Coninck maakt een aantal kanttekeningen:  “Wij hebben de voorbije weken intensief geijverd voor zo’n spreidingsplan, maar helaas ontbreekt hét fundament. In het plan van de Commissie moeten vluchtelingen nog altijd asiel vragen in het land waar ze eerst stranden. Zo blijft de druk op de schouders liggen van lidstaten aan de buitengrenzen van de Unie. Dat terwijl de ziekenhuizen en opvangcentra in Italië, Malta, Cyprus en Griekenland uit hun barsten voegen. Die landen mogen we niet aan hun lot overlaten. Bovendien is een spreidingsplan alleen ruim onvoldoende. Door een gebrek aan afstemming en harmonisatie van het asielbeleid op Europees niveau hebben we verschillende asielprocedures en beschermingsstandaarden, afhankelijk van de lidstaat.”

In haar plan schenkt de Commissie bijzonder veel aandacht aan de terugkeer van migranten en aan de versterking van het mandaat van Frontex. “Dat zegt uiteraard veel over haar visie”, zegt Monica De Coninck. “De afgelopen jaren stak de Unie 2 miljard in het versterken van haar buitengrenzen, terwijl nu voldoende is aangetoond dat die politiek niet werkt. Zij die de oversteek wagen, doen dat omdat ze geen andere uitweg meer zien. Ze geven zelfs hun leven om door die muren te raken.” 

Helaas stelt de Commissie ook nu geen oplossingen voor om de kern van het probleem - zoals de groeiende ongelijkheid, de schrijnende armoede, de klimaatverandering en de gewapende conflicten - écht aan te pakken en dat is bijzonder jammer. Kathleen Van Brempt: “Zo’n humanitaire crisis vraagt een globale aanpak en de EU - én vooral al haar lidstaten - heeft daarin een verpletterende verantwoordelijkheid, We moeten de wortels van de woedende conflicten en de wereldwijde ongelijkheid aanpakken en dat doe je niet enkel met ontwikkelingssamenwerking. Dat doe je met een eerlijk handels- en klimaat- en fiscaalbeleid én een daadkrachtig beleid tegen wapenhandel.”

Kortom, ongeacht bijkomende middelen en enkele doeltreffende maatregelen, is de conclusie eenvoudig. “Zonder politieke moed blijft het plan dode letter. En die politieke wil is ver zoek. Uit de lidstaten die op dit moment weinig vluchtelingen opvangen, komt er nu al veel verzet tegen het spreidingsplan. Dat spreekt boekdelen. Niet alle lidstaten zijn bereid om de grondbeginselen en de waarden van de Europese Unie toe te passen. Wij sporen de Belgische regering aan om niet in die val te trappen en haar verantwoordelijkheid op te nemen”, zo besluiten De Coninck en Van Brempt.