Europees parlement geeft lidstaten lik op stuk over aanpak bootvluchtelingen

In zopas gestemde resolutie maant het Europees parlement de Europese regeringsleiders aan dringend werk te maken van een gemeenschappelijk asiel- en migratiebeleid, en een bindend Europees solidariteitsmechanisme te ontwikkelen om asielzoekers op te vangen, gebaseerd op bindende quota. Het parlement heeft de regeringsleiders duidelijk gemaakt dat hun reactie op het drama in de Middellandse Zee beschamend was en Europa onwaardig.

In een kritisch en bijwijlen verhit debat heeft een meerderheid in het Europees parlement de Europese Raad terecht gewezen over haar lakse en nalatige reactie op de humanitaire ramp in de Middellandse zee. De regeringsleiders van de lidstaten werd egoïsme verweten. Nagenoeg 80 procent van de erkende asielzoekers wordt opgevangen door slechts 6 lidstaten. Andere lidstaten ontvluchten gewoon hun verantwoordelijkheid.

Dat is het aanslepende drama van de Europese Unie, met name dat er helaas geen Europa is dat kan optreden in naam van de Europese burger. De EU is een reus op lemen voeten waarvan de 28 tenen allemaal een andere kant op willen. We zien dat als het gaat over de aanpak van de financiële crisis, de strijd tegen belastingfraude, sociale dumping, de aanpak van klimaatopwarming en nu, de humanitaire crisis. Gevoelige kwesties zoals asiel- en migratie, zijn bevoegdheden van de lidstaten. Hoewel die beseffen dat ze elk apart het probleem nooit kunnen aanpakken, is de onwil om het gezamenlijk te doen groter dan het besef dat het alleen niet kan.

Italië heeft vorig jaar haar Mare Nostrum programma stop gezet omdat het land - dat het loden gewicht van de financiële crisis nog steeds met zich meedraagt - de kost niet alleen kon dragen en geen enkele andere lidstaat bereid was bij te dragen. Ook hier weer is het gebrek aan solidariteit geen Europese ziekte, maar een smet op het blazoen van de 28 lidstaten. Het Italiaanse programma werd vervangen door een kleinschaliger en vooral goedkopere Europese schaamlap die enkel tot doel heeft de Europese grenzen te bewaken. ‘Het redden van mensenlevens is niet onze prioriteit,’ verklaarde Frontex-Topman Fabrice Leggeri onlangs. Daarom hebben we nu opgeroepen het mandaat van Frontex uit te breiden, dat niet enkel het operationeel gebied groter wordt, maar ook zoek- en reddingsacties tot het mandaat behoren.

Wij pleiten voor Europese solidariteit als het gaat over de opvang van vluchtelingen. Dat betekent dat we een Europees stelsel moeten ontwikkelen zodat vluchtelingen op een legale en veilige manier asiel kunnen aanvragen en dat lidstaten opvang voorzien via humanitaire visa. Daarnaast is er een Europees beleid nodig voor legale migratie. Ook wat de verdeling van asielzoekers betreft, moet er Europese solidariteit spelen. Mijn fractie pleit voor een herziening van de Dublin-verordening die bepaalt dat de lidstaat waar asielzoekers het eerst de Unie binnen kwamen, verantwoordelijk zijn voor die asielzoekers. Dat is een onhoudbaar systeem, omdat sommige lidstaten zwaarder belast worden dan anderen. We hebben dus een nieuw verdelingsmechanisme nodig waarbij verplichte quota gelden, gebaseerd op de omvang en de economische slagkracht van de lidstaten. Op die manier kunnen we het internationaal gewaarborgd recht op asiel solidair verdelen. Dat de regeringsleiders het enkel hebben over het bewaken van de grenzen en slechts bereid zijn 5000 vluchtelingen op te vangen is een schande en Europa, de bakermat van de mensenrechten, onwaardig.

Maar opvang alleen is niet voldoende. Als we eindelijk een Europees asiel- en migratiebeleid die naam waardig uittekenen, moet dat gecombineerd worden met een brede waaier aan acties in de landen van herkomst. Dat betekent ondermeer een verhoogde aandacht voor ontwikkelingsbeleid. Dat betekent niet noodzakelijk meer middelen besteden - hoewel we de 0,7 procent-norm nog lang niet halen - maar vooral dat we een eerlijke internationale politiek voeren, met eerlijke handel, de strijd tegen wapenhandel opvoeren, doorgedreven diplomatie vredesinitiatieven ontwikkelen, de aanpak van corruptie, belastingontwijking en belastingfraude in ontwikkelingslanden ernstig ondersteunen, landen helpen om goed werkende overheidsinstellingen uit te bouwen en onze verantwoordelijkheid opnemen voor klimaatverandering die vooral ontwikkelingslanden zwaar treft…Het drama van de bootvluchtelingen wijst Europa er op dat ons internationaal beleid faalt. En dat heeft vooral te maken met de enggeestige houding van de lidstaten. Dat heeft de Raad ook vorige week getoond. Regeringsleiders bogen deemoedig het hoofd, erkenden dat de afschaffing van het Italiaanse programma een vergissing was en boden daarna borrelnootjes aan terwijl ze ons vertelden dat het kokosnoten zijn. Als we echt tot oplossingen willen komen, moet Europa beginnen handelen als een wereldmacht, gebaseerd op de humanitaire waarden die door alle Europeanen gedeeld worden, de krachten bundelen en solidair zijn in alle dossiers die een Europese dimensie hebben. We moeten ophouden ons te gedragen als 28 feodale leenheren in hun burchtjes en 21ste eeuws leiderschap tonen.