Europa moet de principes naleven waarop ze gebouwd is

Tijdens de plenaire vergadering van 08 maart 2016 in Straatsburg heeft Filippo Grandi, de VN commissaris voor de vluchtelingen, het Europees Parlement toegesproken. Grandi hield een bevlogen toespraak waarin hij de Europese leiders wees op de noodzaak om hun gezamenlijke politieke verantwoordelijkheid te nemen om vluchtelingen op te vangen en de conflicten te beëindigen.

Door de oorlogen in het Midden-Oosten en Afrika slaan steeds meer mensen op de vlucht voor geweld en terreur. Grandi wijst er op dat de opvangprogramma's van de VN onvoldoende gefinancierd zijn om aan iedereen een minimum aan voorzieningen te geven in de opvangkampen. Een verhoging van de middelen om iedereen volwaardig op te kunnen vangen, is dus een eerste vereiste. Maar dit is nog geen oplossing voor het geweld waar de mensen voor vluchten. Grandi heeft daarom een duidelijke boodschap voor de Europese regeringsleiders: "We kunnen wel meer humanitaire hulp verlenen, maar om de oorlog te beëindigen is er doortastend politiek leiderschap nodig."

In de regio's waar strijd gevoerd wordt, zijn omvangrijke vluchtelingenstromen een harde realiteit. Grandi wijst er daarom andermaal en zeer terecht op dat het sluiten van grenzen en het bouwen van hekken geen enkele oplossing biedt. Deze blokkades vergroten alleen het lijden van kwetsbare mensen die al ondraagelijk hebben geleden, zoals op dit moment gebeurt aan de grens bij Macedonië. Grandi beklemtoont dat het terugsturen van vluchtelingen naar landen buiten de Europese Unie enkel maar mogelijk is als de veiligheid in dat land gewaarborgd is. Zolang er geen garantie is dat in een land de mensenrechten gerespecteerd worden, is het ongeoorloofd mensen daar naar terug te sturen. 

De VN-commissaris ziet bovendien dat het aandeel vrouwelijke vluchtelingen toeneemt. "Tweederde van de vluchtelingen die op dit moment in Europa aankomen zijn vrouwen en kinderen. Overheden hebben de plicht te zorgen voor veilige routes en een volwaardige opvang, zodat deze kwetsbare vluchtelingen niet in de handen van criminelen worden gedreven." Dit zijn dus geen abstracte concepten, geen abstracte statements, het zijn de harde feiten. Een echte oplossing kan daarom enkel gebaseerd worden op solidariteit, mensenrechten, gezamenlijk Europese verantwoordelijkheid en met respect voor de internationale verdragen.

Filippo Grandi ziet dit dan ook als een belangrijk moment van de waarheid voor Europa: het is onze plicht om onze eigen Europese basisprincipes, waarden en doelstellingen na te leven en een gezamenlijke Europese oplossing te realiseren. Na afloop van zijn speech kreeg hij van een meerderheid van het Europees parlement een langdurige, staande ovatie ter ondersteuning van deze krachtige oproep.