Commissie moet verduidelijking geven over vermeende deal tussen Italië en Libische mensensmokkelaars

Italiaanse veiligheidsdiensten werken samen met lokale milities in Libië om migranten en vluchtelingen in dat land tegen te houden en zo te verhinderen dat ze naar Europa en meebepaald Italië zouden afreizen. Dat blijkt uit verschillende persberichten van zowel The Associated Press als De Standaard. Volgens de berichten betaalt de Libische overheid de milities - die betrokken zijn bij mensensmokkel - met medeweten van en mogelijk zelfs met financiering door de Italiaanse overheid. 

Ik heb daarover, samen met mijn Italiaanse S&D-collega Elly Schlein, een parlementaire vraag gesteld aan de Europese Commissie. De milities die vroeger vluchtelingen voor grof geld naar Europa vervoerden, jagen nu op diezelfde vluchtelingen om hen in detentiekampen op te sluiten. Dat gebeurt opnieuw voor grof geld, maar dat komt ditmaal mogelijk uit een Europese lidstaat. Dat is volstrekt onaanvaardbaar. Het is onwaarschijnlijk dat de Europese Commissie op de hoogte was van de Italiaans-Libische deal, maar absolute zekerheid hebben we daar niet over. Er moet uitgeklaard worden of de Commissie en/of andere lidstaten in de Raad weet hadden van de samenwerking met Libische milities. Het moet voor de Europese sociaal-democraten ook glashelder zijn dat de nu al controversiële Europese financiële steun aan de Libische regering, bedoeld om de Libische kustwacht te trainen, de grensbewaking te versterken en de opvang van migranten in detentiekampen te verbeteren, niet misbruikt wordt om criminele organisaties te ondersteunen. De omstandigheden in die detentiekampen zijn immers volgens Artsen Zonder Grenzen mensonwaardig, reden waarom de organisatie zelfs vraagt om ze te sluiten.

In een Unie zonder binnengrenzen heeft de EU het recht en zelfs de plicht om haar buitengrenzen te bewaken, maar dat moet steeds gebeuren onder de voorwaarde dat de mensenrechten gerespecteerd worden. Reeds in 2015 wees een studie van het Directoraat-Generaal voor Buitenlands beleid er op dat er een verschil bestaat tussen woorden en daden en dat de Unie haar beleid meer richt op het beschermen van de buitengrenzen tegen irreguliere immigratie, dan dat er werk wordt gemaakt van ‘effectieve strategieën om de mensenrechten van migranten te beschermen en levens op zee te reden’.

Wij vragen aan de Commissie of ze op de hoogte was van dit soort deal met Libische milities en of ze kan verzekeren dat Europese fondsen niet terecht komen bij dergelijke milities. De Europese parlementsleden willen ook weten of de Commissie van plan is de financiële steun aan de Libische regering in te trekken, mochten de beschuldigingen kloppen.