16-jarigen moeten kunnen stemmen voor Europees parlement

Het Europees parlement stelt voor om de stemgerechtigde leeftijd voor de Europese verkiezingen te verlagen naar 16 jaar. Dat staat in een resolutie die de Europese verkiezingen in de lidstaten moeten uniformeren. “Door het stemrecht te verlagen naar 16 jaar worden jongeren betrokken bij de Europese politiek en krijgen ze zeggenschap over de toekomst van de Unie.

Hoewel de basisprincipes voor Europese verkiezingen omschreven worden in Europese wetgeving, verschilt de praktische organisatie ervan van lidstaat tot lidstaat. Het Europees parlement stemde daarom vandaag een wetgevende resolutie met aanbevelingen om de procedures voor de Europese verkiezingen in de hele Unie gelijk te maken. De procedures worden grotendeels bepaald door nationale wetgeving. Zo is de stemgerechtigde leeftijd in de meeste landen 18, maar in Oostenrijk kan er gestemd worden vanaf 16 jaar. Ook de omvang van de kieskringen is verschillend en zelfs de zetelverdeling kan van land tot land verschillen. Om die reden worden Europese verkiezingen ook vaak gezien als tweederangsverkiezingen. Het parlement wil met de aanbevelingen de Europese verkiezingen minder ‘nationaal’ en meer Europees maken, om zo ook de zichtbaarheid van het Europese niveau bij de burgers te vergroten. 

Naast een reeks aanbevelingen die wetgevend van aard zijn - althans als ze aanvaard worden door de Europese raad en geratificeerd worden door de lidstaatparlementen - bevat de resolutie ook een aantal suggesties. Eén suggestie die de Europese sociaal-democraten sterk gepromoot hebben, is de daling van de stemgerechtigde leeftijd voor de Europese verkiezingen naar 16 jaar. Ik bezoek vaak scholen en krijg van de leerkrachten steeds de vraag hoe ze hun leerlingen warm kunnen maken voor de Europese politiek. Uiteraard zijn burgerschap en democratie elementen in de eindtermen op school, maar ze zouden meer impact krijgen als jongeren ook effectief vanaf 16 jaar kunnen participeren aan de democratie. Het debat is al een tijdje aan de gang in heel Europa. Zo mochten jongeren vanaf 16 jaar stemmen in het Schotse referendum, kunnen ze dat doen in 7 van de 16 deelstaten van Duitsland, hebben ze in Oostenrijk stemrecht en overwegen landen als Denemarken en het Verenigd Koninkrijk om de stemgerechtigde leeftijd te verlagen. 

Er zijn heel wat argumenten om de leeftijd te verlagen. Uiteraard gaat het om het bevorderen van burgerschap en het promoten van politieke participatie op jonge leeftijd. Maar jongeren voelen ook de impact van het beleid sterk. Door hen stemrecht te geven, zullen jongerenthema’s vlotter op de politieke agenda komen. Jongeren zijn de toekomst van Europa, ze hebben een uniek perspectief op die toekomst. Vaak beginnen tieners al te werken op jonge leeftijd of bereiden ze zich voor op een job. Jongerenwerkloosheid is vandaag een van de grootste uitdagingen, maar jongeren die uitkijken naar een job hebben geen stem in het debat. Er is zelfs een belangrijk demografisch argument: de Europese bevolking veroudert, wat betekent dat ouderen politiek beter vertegenwoordigd zullen zijn en zich eerder op hun belangen zullen richten dan op die van de grote groep jongeren, die politiek on- of ondervertegenwoordigd zijn. 

Het voorstel is een suggestie aan de lidstaten. Het is belangrijk dat het Europees parlement dat signaal geeft, omdat de discussie ook in verschillende lidstaten aan de gang is. Het parlement draagt zo bij aan het debat en geeft jongeren het signaal dat wij vinden dat ze beter vertegenwoordigd moeten worden.