Tien vliegen in één klap

​Het Europese investeringsplan van de socialisten

Kathleen Van Brempt, ondervoorzitter van de sociaal-democraten in het Europees parlement vindt dat Europa nood heeft aan een schoktherapie om uit de crisis te geraken. “Investeren is noodzakelijk," zegt ze en daar zijn ook publieke middelen voor nodig. Dat geld kan ook niet zomaar in om het even wat gestoken worden. “We hebben slimme investeringen nodig waarmee we niet één, maar tien vliegen in een klap slaan.”

Investeren met publieke middelen is investeren met belastingsgeld. Maar we moeten besparen, luidt de boodschap in heel Europa. Dat kan dus niet.

Van Brempt: “Toch wel. We moeten inderdaad in heel Europa de begrotingen op orde krijgen om de gigantische schuldenput die de banken veroorzaakt hebben, te dichten. Het lijkt dus tegenstrijdig om toch extra geld uit te geven. Maar als dat geld zich terugverdient, dan hebben we niks uitgegeven, maar hebben we geld verdiend. Dat is wat liberalen maar niet willen begrijpen. Als je een school bouwt, heb je geen schuldenput gecreëerd, maar onze kinderen een moderne school gegeven. Laat het mij vergelijken met een gezin dat vandaag erg op haar centen moet letten. Ze hebben maandelijks een grote energierekening. Maar als ze investeren in isolatie en energiebesparing, zal hun energierekening drastisch dalen. Met die daling bekostig je je isolatie. Dat is een budgetneutrale investering. Dit soort slimme investeringen moeten we ook op grotere schaal doen.”

Over welke bedragen spreken we dan?

Van Brempt: “Juncker heeft een investering van 300 miljard euro beloofd. Dat is te weinig. Wij stellen 500 miljard voorop. Daarvan zijn 400 miljard eigenlijk publieke middelen, waaronder garanties en andere financiële instrumenten. Maar 100 miljard moet vers geld zijn. Die 100 miljard moet komen van de lidstaten die dat in een nieuw investeringsfonds storten. Al die middelen zullen volgens ons nog eens 100 miljard private investeringen opleveren. In totaal komen we zo aan een investeringsplan van 500 miljard. Dat is een realistisch plan.”

Liberalen vinden van niet. De socialisten maken weer schulden, zeggen ze.

Van Brempt: “Het liberale besparingsrecept heeft niets opgeleverd, alleen meer sociale ongelijkheid, meer werkloosheid en een stilvallende economie. Wat met dat liberale recept wél groter wordt, is het overheidstekort. En ja, de liberalen hebben ook een alternatief investeringsplan voorgesteld. Er zijn twee belangrijke verschillen met ons plan. Zij willen minder belastingen voor bedrijven. De liberalen willen dus dat overheden minder inkomsten hebben. Om het nog eens naar een gezin te vertalen: dat is beweren dat een gezin moet besparen én dat het ook nog eens minder gaat verdienen, maar dat het daarmee allemaal wel beter zal gaan. Waar hebben we dat nog gehoord? Dat is boerenbedrog.”

“Een veel belangrijker verschil is dat de liberalen niet vertellen waarin ze willen investeren. Het heeft geen zin om zomaar wat miljarden rond te strooien, we moeten heel goed weten waar we dat geld aan gaan besteden.”

Als investeringen jobs opleveren, is het toch voldoende?

Van Brempt: “Maar nee, dat is niet niet voldoende. Als we investeren in een nieuwe kauwgumballenfabriek zijn er meer jobs, maar daar gaan we geen duurzame toekomst mee opbouwen. We moeten proberen niet twee vliegen in één klap te slaan, maar tien vliegen. Ik geef een voorbeeld. We zitten in heel Europa met miljoenen oude woningen die te veel energie verstoken. Dat probleem moeten we oplossen. Dat gaat ook gigantisch veel geld kosten. In het Nederlandse Kerkrade hebben ze een slimme oplossing bedacht. In een proefproject werden er 150 sociale woningen zo geïsoleerd dat het volledige passiefhuizen zijn geworden. De huizen worden op een dikke week tijd helemaal ingepakt en krijgen zonnepanelen, terwijl de bewoners er in kunnen blijven wonen. Hun gas- en elektriciteitsrekening daalt maandelijks met 100 euro. Met wat de bewoners minder betalen, wordt de renovatie betaald. Wat win je met zo’n slim project? Je creëert jobs in de bouwsector en in de sector van zonnepanelen. De woningen zijn in orde voor de volgende 50 jaar en het wooncomfort van de bewoners verbetert. Je doet meteen ook iets aan de klimaatproblematiek, zodat je bespaart op de gigantische kosten die dat in de toekomst met zich zal meebrengen… Bovendien betaalt de investering zich helemaal terug. Wij willen dat Europese investeringen in dergelijke slimme projecten worden gestoken. Dit soort investeringen in energie-efficiëntie kan tegen 2020 in Europa 2 miljoen extra jobs opleveren.”

Energie wordt een belangrijke prioriteit in het plan van de socialisten.

Van Brempt: “Ja, de uitdagingen zijn immers gigantisch, maar dat is eigenlijk een cadeau. Onze energie infrastructuur is verouderd en moet sowieso aangepast worden. We kunnen het maar beter meteen slim aanpakken zodat we een win-win-situatie creëren. Investeren in energie-efficiëntie en in de omslag naar hernieuwbare energie zal ons miljoenen jobs, minder kosten in de gezondheidszorg, onafhankelijkheid van rare en soms gevaarlijks regimes en een grotere energieveiligheid opleveren. De winst is gigantisch, zowel voor het bedrijfsleven als voor de burgers. Daarnaast willen we investeren in de digitale agenda, zeg maar in informatietechnologie en vooral in het internet. Tot slot moeten er ook middelen gaan naar wat wij ‘menselijk kapitaal noemen’, wat voornamelijk met opleiding en tewerkstelling te maken heeft. Die investeringen moeten gebeuren met een krachtig, duurzaam, maar ook sociaal plan, dat de bevolking ontziet en toch een duurzame economie aanzwengelt. Met ons investeringsplan is dat mogelijk.”