​sp.a en PS delegaties in Europees parlement stemmen tegen TTIP-resolutie

Volgende week stemt het Europees parlement een resolutie over het vrijhandelsakkoord tussen de EU en de VS, het zogenaamde Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP). Omdat ze onvoldoende garanties hebben dat een ISDS-procedure uitgesloten wordt, stemmen de sp.a en PS delegaties tégen dat compromisvoorstel.

De TTIP-resolutie die ter stemming voorligt, bepaalt de krijtlijnen waarbinnen de Commissie volgens het parlement moet blijven tijdens haar onderhandelingen met de Verenigde Staten. In juni ontstond er bij de meerderheid in het parlement een polemiek over de private arbitrageclausule ISDS. Via zo’n Investor-State Dispute Settlement moeten conflicten tussen bedrijven en staten worden beslecht. Als bedrijven menen dat hun winsten op de helling worden gezet door nieuwe wetgeving in een land, kunnen ze dat land voor een private rechtbank dagen. De rechters bestaan bovendien uit een handvol advocaten, die in andere omstandigheden vaak voor het bedrijfsleven werken.

Denk aan een aantal kwalijke dossiers die het probleem van de ISDS-procedure bloot leggen. Zo heeft Philip Morris zowel Australië als Uruguay voor een ISDS gesleept omdat de sigarettenfabrikant vond dat gezondheidswaarschuwingen op verpakkingen hun winst inperkten. Het Zweedse Vattenfal eiste via een ISDS-procedure 3,7 miljard euro van Duitsland toen dat land in 2012 overging tot haar uitdoofbeleid voor kernenergie. Voor ons is het dus ondenkbaar dat in een handelsverdrag dat het grootste handelsblok ter wereld zal creëren, zo’n ISDS-procedure opgenomen wordt. We riskeren immers dat bedrijfsbelangen zwaarder zullen wegen dan democratische wetgeving.

De Europese sociaal-democraten zijn uiteraard niet tegen handel gekant, maar de onderhandelingen over het TTIP-verdrag lijken de foute richting uit te gaan. Het is daarom uiterst belangrijk dat het parlement een glashelder signaal geeft met haar resolutie.

De compromistekst over ISDS die volgende week ter stemming voorligt, verduidelijkt dat “het ISDS-systeem moet vervangen worden door een nieuw systeem om conflicten op te lossen tussen investeerders en staten, een systeem dat onderworpen is aan democratische principes en controle…” De compromistekst verwijst naar een onafhankelijke rechtbank met professionele rechters die in publieke zittingen recht spreken en waar een beroepsprocedure mogelijk is. Het compromis stelt verder dat “private belangen nooit publieke beleidsobjectieven mogen ondermijnen.”

Voor een belangrijk deel van de sociaal-democratische fractie biedt dit compromis voldoende garantie om komaf te maken met het ISDS-systeem. Maar zowel sp.a als onze collega’s van de PS, Marie Arena, Hugues Bayet en Marc Tarabella vinden dat zelfs dit compromis nog teveel ruimte laat voor interpretaties. Want wat gebeurt er immers als de oprichting van dat nieuwe systeem op de lange baan wordt geschoven? Hoe lang moeten we wachten tot zo’n nieuw systeem in werking treedt? Dat blijft voor ons te onduidelijk. Wij willen een handelsverdrag zonder ISDS.

Voor ons is het verder duidelijk dat een handelsverdrag moet garanderen dat publieke diensten niet kunnen geprivatiseerd worden, dat de Europese sociale en milieunormen in stand moeten worden gehouden, dat het Europese voorzorgsprincipe moet blijven gelden en de culturele diversiteit moet bewaard blijven en dat er geen ‘reglementaire samenwerking’ kan zijn, namelijk het systeem waarbij multinationals en andere lobbygroepen geraadpleegd worden bij de totstandkoming van nieuwe regelgeving. Veel van die eisen zijn inmiddels ingewilligd, maar er kan geen akkoord zijn als er geen akkoord is over alles.

Het gaat over een reeks fundamentele principes die we niet overboord willen gooien. Omdat ze onvoldoende garanties zien in het huidige compromisvoorstel om de ISDS-procedure onmogelijk te maken, stemmen ze volgende week tegen het compromisvoorstel.