​Junckerfonds zal vooral duurzame investeringen ondersteunen

Na onderhandelingen die een hele nacht duurden, bereikten het Europees parlement, de Europese Commissie en de Raad vanochtend een akkoord over het Investeringsfonds van commissievoorzitter Juncker (EFSI). We zijn er in geslaagd om duidelijke en objectieve criteria af te dwingen over de projecten waarin geïnvesteerd kan worden. Het is immers niet de bedoeling dat we investeren in het verleden, maar in de toekomst van Europa. Investeringsprojecten zullen daarom duurzaam moeten zijn. Ik kon ook bekomen dat de middelen voor het fonds niet uitsluitend overgeheveld werden uit bestaande fondsen, maar nu ook uit de begrotingsoverschotten komen.

Met het European Fund for Strategic Investments (EFSI) wil de Europese Unie een aanzet geven om de slabakkende economie opnieuw wat zuurstof te geven. Een garantiefonds van 21 miljard euro zou daarbij een hefboomeffect moeten creëren om private middelen aan te trekken, zodat in totaal 315 miljard euro investeringen mogelijk worden.

Na harde onderhandelingen zijn we er in geslaagd een goed compromis te bereiken. De Commissie en de Raad huldigden aanvankelijk een business-as-usual-strategie, waarbij het mogelijk was om in om het even wat te investeren. Dat zou mogelijk opnieuw leiden tot prestigeprojecten zonder grote maatschappelijke meerwaarde of tot nieuwe ‘witte olifanten’. We zijn er in geslaagd de investeringen strikter te oriënteren naar een modernisering van de Europese economie. Projectvoorstellen zullen beoordeeld worden op hun duurzame karakter. Ze moeten de hele Europese bevolking ten goede komen en meer kansen geven aan Europese KMO’s.

Investeringen moeten zich focussen op energie-efficiëntie, hernieuwbare energie, interconnecties en slimme netten, energieopslag, grondstoffenefficiëntie of onderzoeksprojecten en activiteiten in de circulaire economie. Maar ook op een modernisering van de digitale markt - bijvoorbeeld door sterker in te zetten op breedbandtechnologie - en op transportinfrastructuur.

Via een scorebord zullen de vorderingen van de investeringsprojecten gemeten én publiek gemaakt worden. Het parlement kreeg ook inspraak bij de benoeming van de Managing and Deputy Managing Director van het fonds. Er moet immers inspraak zijn van de democratisch verkozenen bij de aanduiding van de leiding van dergelijk belangrijk instrument.

Ik ben niet helemaal tevreden over het bereikte compromis over de financiering van het startkapitaal van het garantiefonds. “De Commissie en de Raad wilden 6 miljard van het startkapitaal halen uit bestaande Europese fondsen, zoals Horizon 2020, dat wetenschappelijk onderzoek ondersteunt, en Connecting Europe Facility, dat budgetten vrijmaakt voor transport, energie- en dataverkeer. Wij wilden die fondsen vrijwaren en vonden dat het startkapitaal veel beter uit de Europese begrotingsoverschotten kon komen. We zijn geland op een tussenoplossing. We hebben er, ondanks de felle tegenkanting van de lidstaten, voor gezorgd dat nu al 1 miljard minder uit die bestaande fondsen wordt gehaald. Dat is een belangrijke eerste stap. Bovendien kunnen we jaarlijks kijken welke ruimte de begrotingsoverschotten ons bieden om het garantiefonds verder te spijzen. Maar ik had liever gezien dat de fondsen voor wetenschappelijk onderzoek en transport, energie en dataconnecties meer gevrijwaard werden.

Het akkoord zal op 24 juni in de plenaire vergadering van het Europees parlement gestemd worden, zodat het fonds in de zomer voluit van start kan gaan.