Apostel bezuinigingsbeleid heeft het licht gezien

Ik steun de oproep van minister van financiën Van Overtveldt om lidstaten te laten afwijken van het bezuinigingsbeleid en méér overheidsinvesteringen toe te laten. “Ik ben alleen verbaasd dat een van de apostelen van dat austeriteitsbeleid nu plots het licht heeft gezien. Van Overtveldt pleit voor een trendbreuk. Inderdaad, het zou een echte trendbreuk zijn met het beleid dat hij altijd verdedigd heeft.

De Europese sociaal-democraten roepen al tien jaar dat het bezuinigingsbeleid een vernietigend effect heeft op de Europese economie en de welvaart, en dat er absoluut moet geïnvesteerd worden. Van Overtveldt verklaart al jarenlang consequent het omgekeerde. In 2014 klonk het: "We moeten de begrotingen van de lidstaten nog stringenter, strakker en explicieter controleren. Een monetaire unie, zo hebben we aan den lijve ondervonden, verdraagt geen budgettaire laksheid.’ In mei laatstleden klonk het: ‘Nu moet er verder bespaard en hervormd worden om de begroting op orde te houden.’ 

De minister van financiën heeft zich altijd geprofileerd als de verdediger van het privé-initiatief. Investeringen zouden uit die private sector komen en de overheid moest vooral veel slanker en kleiner zijn. Vandaag houdt Van Overtveldt een pleidooi voor een krachtige overheid die investeert. Daar zijn wij het uiteraard mee eens. Overheidsinvesteringen creëren immers extra jobs, ook in de privé-sector. De overheid kan een belangrijke motor van welvaartscreatie zijn. Het is fijn dat Van Overtveldt dat nu plotseling ook beseft.

Van Overtveldt heeft ook gelijk dat er duidelijk moet bepaald worden om welk soort investeringen het moet gaan. In onze visie moet de focus liggen op duurzame investeringen die niet enkel jobs creëren, maar ook zichzelf op relatief korte termijn terugverdienen. Dat gaat dan bijvoorbeeld over investeringen in energie-efficiëntie. Investeer bijvoorbeeld in schoolgebouwen om ze energie-efficiënter te maken. De stookkosten die je bespaart, betalen op relatief korte termijn de investering terug. Investeringen in hernieuwbare energie, in nieuwe slimme energienetten, in onderzoek en ontwikkeling, in openbaar vervoer, in onderwijs en gezondheidszorg… kunnen allemaal in aanmerking komen. Maar Van Overtveldt wil net investeren in infrastructuurwerken die extra kosten kunnen genereren, zoals de Oosterweelverbinding. Denk maar aan de milieu- en gezondheidskosten van het autoverkeer. Een duurzamere investering zou de volledige overkapping van de Antwerpse Ring zijn. We moeten dus opletten voor de angels in het gras als Van Overtveldt over overheidsinvesteringen spreekt.