Rapport Van Rompuy zoekt Europese verdieping enkel in financieel-economisch beleid

Het interim visierapport van Herman Van Rompuy ligt vandaag op tafel van de Europese top. Het rapport schetst de krijtlijnen om te komen tot een verdere Europese integratie. Hoewel een verdere verdieping van de Unie nodig is, gaat het rapport voorbij aan wat noodzakelijk is om de crisis aan te pakken. Heel wat voorstellen herhalen bestaande initiatieven, het luik over de versterking van de Europese democratie is zwak en over een echt Europees sociaal beleid wordt er met geen woord gerept. Dit rapport moet aangevuld worden met een Sociaal Pact.

Het visierapport dat Herman Van Rompuy, voorzitter van de Europese Raad, vandaag en morgen voorstelt op de Europese Top bevat vier bouwstenen om Europa verder te integreren: een geïntegreerde financiële sector, een geïntegreerd budgettair kader, een geïntegreerd economisch kader én een luik over de versterking van de democratie. Een verdere Europese integratie in de richting van een begrotingsunie, een bankenunie en een politieke Unie is een goede zaak. De oplossingen om uit de crisis te geraken liggen in Europa en niet elders. Het rapport is een stap in de juiste richting, maar het is uitermate vaag als het gaat over de de versterking van de democratie. En wat totaal ontbreekt is een sterk sociaal luik. Nu er meer dan 25 miljoen mensen werkloos zijn in de Unie, is het noodzakelijk om een grotere economische en budgettaire integratie te laten samen gaan met het streven naar een socialer Europa. Een Sociaal Pact is noodzakelijk. Zo’n pact moet initiatieven bevatten om de jeugdwerkloosheid aan te pakken, bijvoorbeeld met een Europese jongerengarantieregeling, zodat afgestudeerden die werkloos worden stages en opleidingen kunnen volgen. Het pact moet aandacht hebben voor kwaliteitsvolle publieke diensten die behoorlijk gefinancierd worden, voor minimumlonen in de Unie die een waardig leven mogelijk maken, voor een sterk sociaal vangnet, en een sociaal protocol dat fundamentele sociale rechten en arbeidsvoorwaarden beschermt...

Ook moeten we oppassen voor een versterking van de impact van de Europese Commissie, zonder dat het democratische toezicht versterkt wordt. Van Rompuy wil bijvoorbeeld dat de Commissie bindende contracten kan afsluiten met de lidstaten om landenspecifieke aanbevelingen uit te voeren. Aanbevelingen kunnen dus verplichtingen worden. Als verplichtingen enkel gelden voor dossiers die betrekking hebben op de begroting, maar niet als het gaat over de strijd tegen de toenemende armoede, over Europese minimumlonen, over investeringen in het onderwijs of in tewerkstelling, of over de strijd tegen de klimaatopwarming, riskeren we een erg eenzijdige aanpak van de crisis te krijgen. Een aanbeveling om ons indexsysteem aan te passen, zou plots een verplichting kunnen worden. Je kan dus wel procedures afdwingbaar maken, maar als je niet de juiste zaken afdwingt, los je niets op. Selectieve afdwingbaarheid leidt alleen maar tot de vicieuze cirkels die we nu in Griekenland en Portugal zien...

Bovendien garandeert de tekst nergens dat een grotere bevoegdheid voor de Europese Commissie gepaard gaat met een  versterkt democratisch toezicht. “Er staan enkele vage passages in de tekst, waarvan de concrete uitwerking totaal onduidelijk is. Nochtans is een versterking van de Europese democratie een cruciaal onderdeel van een geslaagde integratie. Als de Unie verlangt dat de lidstaten soevereiniteit afstaan aan de Unie, dan moet ook de democratische representativiteit op dat niveau versterkt worden. Zoniet offeren we de democratie op ten voordelen van de vrije markt.