Plan Van Rompuy is beperkte stap in de goede richting

Europees voorzitter Van Rompuy heeft een plan voor Europa. Eindelijk. Tot op vandaag werd de crisis immers bestreden met losse flodders waar geen duidelijke beleidslijn achter zat. Met dit plan worden de problemen en de voorgestelde oplossing wél aan elkaar gekoppeld. Een belangrijke stap in de goede richting. Daarmee is alles ook gezegd.

De voorstellen die Van Rompuy samen met Commissievoorzitter Barroso, ECB-topman Draghi en Eurogroep-voorzitter Junkers heeft geschreven zijn namelijk niet nieuw. Noch revolutionair. Het is bovendien nog maar de vraag wat er van het plan zal overblijven na de Eurotop van morgen. We mogen het vel van de beer dus nog lang niet verkopen.

Positief aan de voorstellen is dat eindelijk erkend wordt dat een diepere Europese integratie onmisbaar is voor de overleving van de Unie. Er komt een echt Europees toezicht op de banken en spaartegoeden zouden Europees en niet langer nationaal gegarandeerd worden. Lidstaten staan een stuk soevereiniteit af omdat hun begrotingsvrijheid aan banden wordt gelegd, maar daar tegenover staat dat dit de voorwaarde is om tot eurobonds te komen, wat de schulden van de Europese lidstaten mutualiseert. Dat is een goede zaak. Ook het voorstel om de belastingen te harmoniseren ligt in de lijn van een echte Europese verdieping.

Problematisch is dan weer dat alle voorstellen het ‘oude economische Europa’ willen verdiepen, maar geen enkel perspectief bieden op een toekomstgericht sociaal Europa. Het sociale beleid in Europa moet parallel met het economische beleid verdiept worden. Een van de grote problemen is bijvoorbeeld de loonkloof in Europa, waarbij steeds wordt opgemerkt dat de lonen in Duitsland te laag liggen. Duitsland kent bijvoorbeeld geen minimumloon. Als de Europese leiders er in slagen de begrotingsdiscipline afdwingbaar te maken, waarom slaagt ze er dan niet in een verplicht Europees minimumloon in te voeren?

Van een echt Europees relancebeleid is er al helemaal geen sprake. Het blijft een besparingsplan terwijl alle belangrijke economen ons vertellen dat we moeten inzetten op slimme investeringen en duurzame groei. Willen we het vertrouwen van de Europese burgers versterken, is het absoluut noodzakelijk hen een perspectief te bieden en hoop op een betere toekomst, vooral voor de jongere generaties. De Europese jongerenwerkloosheid is dramatisch, maar van een jongerentewerkstellingsplan is er geen sprake. Van Rompuy wil enkel hun ouders verplicht langer laten werken.

Europa weet geen krachtig antwoord te formuleren op het democratisch deficit dat langzaam in Europa is gegroeid. Bij de hertekening van het Schengenverdrag werd het Europees parlement onlangs nog volledig buiten spel gezet. Het plan Van Rompuy erkent het probleem, maar stelt volstrekt niets concreets voor. Het plan blijft steken in wollige woorden over democratische controle. Nochtans zal een verdere verdieping van de Unie, naast een grotere economische en sociale integratie, eveneens aandacht moeten hebben voor een politieke verdieping van de Europese democratie.