Ook de vrede is nooit voor de eeuwigheid verworven

 De Europese integratie is gestart als een vredesproject, maar zelfs de vrede is geen verworvenheid voor de eeuwigheid. De Nobelprijs voor de vrede die de Europese Unie mocht ontvangen, is daarom een waarschuwing voor de recente evoluties in Europa. Ook voor ons kwam de uitreiking van de Nobelprijs voor de Vrede aan de Europese Unie als een totale verrassing. We hadden het nooit verwacht, hoewel het op zich niet zo merkwaardig is dat de Unie in verband wordt gebracht met de vrede. De Europese integratie is een vredesproject geweest na de Tweede Wereldoorlog. Zo hebben de founding fathers van Europa het gewild. De jonge generaties beseffen wellicht niet meer in welke chaos Europa zich bevond op het einde van WOII. De Unie heeft vrede, welvaart, democratie en respect voor de mensenrechten gebracht in heel Europa.


Maar de prijs komt er op een wel erg merkwaardig moment. Eigenlijk had de Unie die prijs al veel vroeger moeten krijgen. Dat het Noorse Nobelcomité de prijs net geeft op het moment dat er sprake is om landen uit de Unie te zetten of om de Unie op te delen in een eurozone en een zone van niet-eurolanden, kortom op het ogenblik dat er spanningen zijn ontstaan tussen lidstaten en het nationalisme weer de kop opsteekt, kan geen toeval zijn. Het Nobelcomité geeft wel vaker politiek getinte signalen en dit is er eentje dat kan tellen.

De Nobelprijs voor de vrede is dan ook een waarschuwing aan de Europese lidstaten om het Europese project niet te verwaarlozen en de integratie veilig te stellen. Wereldoorlog II is het rechtstreekse gevolg geweest van een diepe financiële en economische crisis. Vandaag zitten we in een vergelijkbare situatie. Lidstaten plooien zich op zichzelf terug en weigeren solidair te zijn met elkaar. In verschillende lidstaten zijn politieke oproerkraaiers actief die het nationalisme promoten met populistische slogans. Dat toont aan dat de Europese Unie ook een broos project is. Wat het Nobelcomité ons nu zegt is: ‘Herinner waar je vandaan komt, herinner dat Europa geboren is uit een diep verlangen naar vrede en democratie.’ In die zin is deze prijs een enorm belangrijk signaal, waar we alleen maar erg gelukkig mee kunnen zijn.