Geen stigmatiserende controles van ‘vreemde nummerplaten’

"Uitspraken die criminaliteit in verband zouden brengen met een bepaalde nationaliteit, zoals het vragen om kentekenplaten van andere lidstaten te signaleren om kleine criminaliteit te bestrijden, kunnen die lidstaten inderdaad stigmatiseren en vreemdelingenhaat aanwakkeren en zijn dus niet verenigbaar met het EU-beginsel van niet-discriminatie op grond van nationaliteit.” Dat Antwoordt de Europese Commissie op mijn vraag naar aanleiding van de uitspraken van de Antwerpse procureur des Konings over de melding door burgers van auto’s met vreemde nummerplaten.

Naar aanleiding van enkele uitspraken van de Procureur des Konings in Antwerpen, over het controleren van ‘vreemde nummerplaten’ in Antwerpen, teneinde de criminaliteit aan te pakken, stelde ik een parlementaire vraag aan de Europese Commissie. De procureur had er in een interview onder meer toe opgeroepen dat burgers de gegevens van auto's en bestelwagens met vreemde nummerplaten zouden doorgeven aan de politie. “De man die ’s avonds zijn hondje uitlaat en een bestelwagen met vreemde nummerplaat ziet. Die moet de politie bellen,” verklaarde de Antwerpse procureur in een omstreden interview in januari van dit jaar. De vreemde nummerplaten waarover sprake behoren tot burgers van een aantal EU-lidstaten; later werd ondermeer Bulgarije expliciet vermeld. Van Brempt wilde weten of dergelijke aanpak van de criminaliteit strookt met de Europese wetgeving terzake, in het bijzonder met het vrij verkeer van personen, dan wel of dit een schending is van het verbod om te discrimineren op basis van nationaliteit.
 
De Commissie werd verzocht op onderstaande vragen een antwoord te formuleren:
 
  1. Is het aanzetten van burgers om gegevens van wagens door te geven aan de politie, alleen op basis van het feit dat ze een nummerplaat uit bepaalde EU-landen hebben, in lijn met EU-wetgeving en -verdragen?
  2. Is het selectief controleren van (inzittenden van) wagens op grond van het feit dat ze een nummerplaat uit bepaalde EU-lidstaten hebben volgens de Commissie geoorloofd onder de huidige EU-regels en -verdragen?
De Commissie antwoordt daar vandaag als volgt op:
 
NL
E-00541/13
Antwoord van mevrouw Reding
namens de Commissie
(27.3.2013) 
 
Wat de vraag van het geachte Parlementslid over het controleren van buitenlandse voertuigen betreft: in het EU-recht wordt niet bij voorbaat vastgelegd hoe politiecontroles op het grondgebied van de lidstaten moeten worden georganiseerd. Wel is het zo dat de controles niet stelselmatig en op een ongerechtvaardigde en onevenredige wijze tegen bepaalde nationaliteiten mogen zijn gericht.
 
Het geachte Parlementslid suggereert dat de uitspraken in kwestie criminaliteit in verband brengen met een bepaalde nationaliteit. De Commissie neemt normaliter geen standpunt in over individuele uitspraken, met name wanneer zij niet bekend is met de precieze inhoud ervan.
 
Principieel veroordeelt de Commissie met klem alle uitingen van racisme en vreemdelingenhaat, en aanverwante vormen van intolerantie, ongeacht van wie ze afkomstig zijn, omdat deze fenomenen niet stroken met de waarden en principes waarop de Europese Unie is gebaseerd. 
 
Uitspraken die criminaliteit in verband zouden brengen met een bepaalde nationaliteit, zoals het vragen om kentekenplaten van andere lidstaten te signaleren om kleine criminaliteit te bestrijden, kunnen die lidstaten inderdaad stigmatiseren en vreemdelingenhaat aanwakkeren en zijn dus niet verenigbaar met het EU-beginsel van niet-discriminatie op grond van nationaliteit. Overheidsinstanties, politieke partijen en het maatschappelijk middenveld moeten racistisch en xenofoob gedrag krachtig veroordelen en actief bestrijden.
 
Ik ben blij met de reactie van de Commissie. Dat de Commissie niet specifiek kan reageren op individuele uitspraken is normaal, maar de Commissie geeft hier wel een sterk signaal. Systematische controles van wagens met vreemde kentekenplaten kunnen stigmatiserend werken. De Commissie laat hier duidelijk verstaan dat je moet opletten met dit soort uitspraken en de eventuele acties die daarop volgen. Over een vreemde kentekenplaat beschikken is géén ‘verdacht gedrag’.