Europese Lentetop in het teken van misrekeningen en duimschroeven

De Europese Lentetop die vandaag van start gaat, zal traditiegetrouw in het teken staan van het sociaal-economisch beleid. Al dreigt de bijeenkomst van de Europese regeringsleiders dit jaar een lege doos te worden. Alle substantiële onderwerpen zijn immers doorgeschoven naar de top van juni. Dat biedt misschien wat ruimte voor bezinning. Over de richting waarin het Europese beleid moet evolueren bijvoorbeeld. Want lang niet iedereen is het nog eens over de strikte besparingswoede die de Europese Commissie de lidstaten oplegt. Het aantal topeconomen dat het er inmiddels over eens is dat strenge besparingen geen zoden aan de dijk zetten, maar integendeel de Europese economie dieper in het moeras duwen, is niet meer op twee handen te tellen. Niet enkel ons land, maar ook verschillende Zuid-Europese landen smeken om wat meer ademruimte in hun begrotingen, teneinde relancemaatregelen mogelijk te maken en nieuwe groei en jobs te creëren.

Nochtans rekende de Commissie ons steevast voor dat ook bij strikte besparingen groei mogelijk is. Alleen, de Commissie misrekende zich voortdurend. De 20 groeiprognoses die de Commissie bijvoorbeeld sinds 2009 voor Griekenland heeft gepubliceerd, waren telkens fout. Elke keer moest ze haar groeiverwachtingen naar beneden bijstellen. Nochtans heeft de Commissie - samen met de besparingsclub Troika - het bijna helemaal voor het zeggen in Griekenland. Als er één land is waar ze kan tonen dat haar beleid vruchten afwerpt, is het daar wel. Nochtans kwam het uiteindelijke economische resultaat altijd uit onder de laagste groeiprognose. En dat met een foutmarge van maar liefst 6 procent van het BNP. Zes procent!!! Ons land moet bijstellen in tienden van procenten, maar de Commissie slaagt er in zich zes procent te misrekenen. De Commissie duwt dus de lidstaten een besparingsregime door de strot dat gebaseerd is op fantaisistische groeiprognoses.

Niet alleen de Commissie is ziende blind. Terwijl sommige lidstaten al langer beseffen dat de budgettaire duimschroeven geen verlichting brengen, zijn er hardleerse lidstaten die het dogma luidkeels blijven verkondigen. Zo heeft Duitsland in recordtempo begrotingsopmaak klaar gestoomd, zodat de andere lidstaten voor voldongen feiten staan. En die zijn dat Duitsland 5 miljard extra zal bezuinigen. Hierdoor haalt Duitsland een begroting die structureel in evenwicht is in 2014 in plaats van in 2015, zoals eerder gepland. Flinke jongens die Duitsers, zou je zeggen. Maar in werkelijkheid nekt Duitsland daarmee de relance van lidstaten die het moeilijk hebben. Een besparingstraject heeft in de EU immers enkel kans op slagen als lidstaten die meer marge hebben de vraag in stand houden, zodat landen die het moeilijker hebben, kunnen exporteren. Als iedereen als gek bespaart, ontstaat er een vicieuze cirkel van bezuinigingen, die minder vraag, minder groei, minder inkomsten en daarom weer nieuwe besparingen in gang zet.

Besparingsinspanningen in Europese landen kunnen enkel vruchten afwerpen als andere landen de verminderde vraag opvangen, concreet door stimuleringsprogramma's. Als sterke landen zoals Duitsland de teugels niet vieren, wringen ze langzaam andere lidstaten de nek om. Zo is het vandaag gesteld met de Europese solidariteit. Die is ver zoek. Ongetwijfeld zal dat ook deel uitmaken van de politieke discussies tijdens de lentetop. Althans, dat mag ik hopen.