Europees Parlement fluit Europese Commissie terug over houding omtrent patenten

De Europese Commissie moet stoppen met het blokkeren van de onderhandelingen over een tijdelijke opheffing van de internationale regels rond patenten voor COVID-19 vaccins en medisch materiaal. Dat zegt het Europees Parlement in een resolutie die vandaag werd goedgekeurd. “Een duidelijk en sterk signaal dat de Europese Commissie het geweer van schouder moet veranderen,” zegt Europees Parlementslid Kathleen Van Brempt. “Tijd dat Europa haar verantwoordelijkheid neemt om de wereldwijde toegang tot vaccins te versterken.” 

Een tijdelijke opheffing van de patenten, het drastisch verhogen van het aantal dosissen dat via COVAX aan ontwikkelingslanden wordt geschonken en investeren in de wereldwijde productiecapaciteit van vaccins en medisch materiaal. Het zijn slechts enkele van de maatregelen die het Europees Parlement naar voor schuift om de wereldwijde vaccinatiecampagne te versterken. “De cijfers gaan vandaag bij ons de goede kant op, maar zolang niet iedereen de toegang heeft tot een betaalbaar vaccin, creëert dat een vals gevoel van veiligheid,” zegt Van Brempt, die hoofdonderhandelaar was voor de resolutie van het Parlement. “De toegang tot de betaalbare vaccins blijft vandaag erg beperkt voor landen die niet zelf vaccins produceren of niet het geld hebben om dure vaccins aan te kopen. We moeten alles op alles zetten om dat probleem aan te pakken. Bovendien moeten ook de prijzen van de dure tests en ander medisch materiaal naar beneden als we het virus onder controle willen krijgen.” 

Ondanks felle tegenstand stemde een meerderheid van het parlement voor het amendement dat haar steun uitspreekt voor de tijdelijke opheffing van patenten voor COVID-19 vaccins en medisch materiaal. “Eindelijk,” zegt Van Brempt. “Nu kunnen we hopelijk snel starten met tekstgebaseerde onderhandelingen in de schoot van de wereldhandelsorganisatie.” 

Het Parlement pleit in haar resolutie voor meer transparantie, zowel over de productie van vaccins, als de contracten die we sloten met farmabedrijven. “We moeten absoluut meer grip krijgen op de productieketens van vaccins en COVID-19 gerelateerd medisch materiaal,” zegt van Brempt. “Niet door zoals vandaag te werken met verregaande exportrestricties, maar door knelpunten in de toeleveringsketens aan te pakken, door in te zetten op het delen van technologie en kennis over vaccinproductie én door gericht te investeren in bijkomende productiecapaciteit, ook voor vacciningrediënten.” 

Daarvoor kijkt het parlement onder meer in de richting van ontwikkelingslanden.  “Wie kan produceren, moet ook de mogelijkheid krijgen om dat te doen,” zegt Van Brempt. “Er is een enorm potentieel om bijkomende productiecapaciteit te creëren, bijvoorbeeld in Afrika, door te investeren in ontwikkelingslanden. Er zijn miljoenen reden om dat wel te doen én slechts één om dat niet te doen: het gebrek aan appetijt bij de farmaceutische industrie. Daar passen wij voor.”

Ook roept het parlement op om meer dosissen ter beschikking te stellen van ontwikkelingslanden via COVAX. “We moeten het aantal vaccindonaties stevig opschroeven,” zegt Van Brempt. “De EU heeft reeds beloofd 100 miljoen dosissen te doneren, maar eigenlijk heeft de EU dit jaar alleen al minimum 400 miljoen dosissen te veel gekocht. Die moeten dienen voor de armste landen, en niet om door te verkopen op secundaire markten aan wie het kan betalen. 

Volgens Van Brempt ligt het bal nu opnieuw in het kamp van de Europese Commissie. “Dit is een niet mis te verstaan signaal,” zegt Van Brempt. “We hebben geen tijd meer te verliezen. Nu moeten we alles op alles zetten om deze pandemie te verslaan. Er is meer dan genoeg werk aan de winkel.”