Multinationals moeten eindelijk eerlijk belastingen betalen

“Europa moet dringend een eerlijk belastingsysteem invoeren voor bedrijven. Grote multinationale bedrijven betalen vandaag immers nauwelijks belastingen. Dat kan echt niet langer,” zegt Europees parlementslid Kathleen Van Brempt. “We hopen dat morgen, bij de eindstemming van het TAX3 rapport over belastingsontwijking, fraude en witwaspraktijken, de andere fracties ons voorstel zullen steunen voor de invoering van een minimale effectieve bedrijfsbelasting van 18 procent. Lidstaten moeten samenwerken in plaats van elkaar te beconcurreren met steeds lagere vennootschapsbelastingen.”

De plenaire vergadering van het Europees parlement stemt morgen over het ambitieuze rapport van de zogenaamde TAX3 commissie, die de gevolgen van de LuxLeak, Panama- en Paradise-paper schandalen onderzocht. Belastingsontwijking, fraude en het witwassen van geld zetten een bijzonder grote druk op de belastinginkomsten van landen en bedreigen daardoor ook de sociale zekerheidssystemen en de investeringsmogelijkheden van lidstaten. “Burgers zijn de dupe van deze schandelijke praktijken,” zegt Europees parlementslid Kathleen Van Brempt. “Terwijl gewone werknemers meer dan een kwart van hun loon aan belastingen betalen, slagen multinationals er in om jaarlijks 825 miljard belastingen te ontwijken en daarbovenop tussen de 50 en de 190 miljard te ontduiken. Bovendien betalen ze nauwelijks belastingen in de Europese lidstaten, vaak als gevolg van belastingvoordelen die hen door nationale overheden gegund worden. Op die manier is er een race to the bottom ontstaan die de belastingsystemen van de lidstaten ernstig onder druk zet. De publieke opinie is er - terecht - steeds meer van overtuigd dat de belastingsregels oneerlijk zijn. Mensen weten inmiddels ook wel dat we voor gigantische uitdagingen staan en moeten investeringen in de omvorming van een verouderde en vervuilende economie naar klimaatneutrale en circulaire economie. Daar zullen ook overheidsinvesteringen én sociale correcties voor nodig zijn en die zijn pas mogelijk als iedereen - ook en zelfs vooral multinationals - eerlijk belastingen betaalt.”

Wat het belasten van grote bedrijven betreft, zou de voorgestelde invoering van een minimale effectieve belasting een game changer zijn. “Het voorstel komt er op neer dat multinationale bedrijven een minimale effectieve belasting op hun totale winsten moeten betalen. Dat betekent bijvoorbeeld dat als ze in de lidstaat waar hun hoofdzetel zich bevindt te weinig belast worden, ze elders, waar ze goederen en diensten verkopen en winsten maken, hoger belast worden. Op die manier ontmoedigen we bedrijven om uit te wijken naar lidstaten met de laagste belastingdruk, en maken we een eind aan fiscale dumping,” zegt Van Brempt. “Het principe van een minimale effectieve belasting is overeengekomen, alleen de hoogte ervan nog niet. Wij stellen voor dat die minimale effectieve belastingsvoet 18 procent bedraagt.”

Zo’n maatregel betekent dat lidstaten informatie over hun belastingen aan elkaar moeten overmaken en dat er ook eindelijk werk worden gemaakt van een land-per-land rapportering van waar er winsten worden gemaakt en belastingen worden betaald. “We stellen ook voor het belastingbeleid van de lidstaten beter te coördineren en eisen een strengere handhaving op Europees niveau via een financiële Europol.

Het parlement vraagt ook dat er een eind wordt gemaakt aan schadelijke belastingpraktijken of aan het systeem van ‘gouden visa’ of regimes van burgerschap door investering, waarbij aan welstellende buitenlanders verblijfsvergunningen gegeven worden in ruil voor investeringen. “In de praktijk trekken we daarmee criminele netwerken aan die zich vrijelijk in de hele Unie kunnen bewegen. Deze systemen moeten daarom zo snel mogelijk uitdoven,” zegt Van Brempt.

De reden waarom het zo moeilijk is om tot eerlijke belastingen te komen in de Unie is omdat over belastingzaken in de Raad bij unanimiteit moet gestemd worden. Europese ‘belastingsparadijzen’ - ze bestaan wel degelijk - kunnen dus probleemloos eerlijke belastingshervormingen tegen houden. Daarom stelt het parlement ook voor dat in de toekomst in de Raad over belastingszaken bij gekwalificeerde meerderheid gestemd kan worden. Het rapport pleit ook voor een betere bescherming van klokkenluiders. Voor de Europese socialisten moeten die trouwens financieel bijgestaan en vergoed worden voor de misdrijven die ze aan het licht hebben gebracht.

Het rapport herneemt een aantal eisen die door de lidstaten nooit ernstig werden genomen zoals de lang gevraagde gemeenschappelijke heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting of het belasten van de digitale economie. Het pleit er verder ook voor dat postbusbedrijven definitief opgedoekt worden, er werk wordt gemaakt van een Europese BTW-hervorming die BTW-fraude onmogelijk maakt, dat internationale verdragen, zoals handelsverdragen telkens een clausule bevatten over ‘behoorlijke belastingen’ of dat vergunningen van bedrijven die opereren vanuit belastingparadijzen ingetrokken worden.