Jumbo energiepakket wil Europa voorbereiden op schone energie, maar moet nog ambitieuzer

De Europese Commissie stelde vandaag een omvangrijk pakket maatregelen voor om de Europese energiemarkt drastisch te veranderen. We zijn blij dat de Commissie tijdig werk maakt van een energiebeleid dat schone energie centraal stelt, maar om de noodzakelijke klimaatdoelstellingen te halen, zal het ambitieniveau nog omhoog moeten.

De meer dan 1000 bladzijden van het zogenaamde Jumbo-pakket bevatten voorstellen om de 28 verschillende energiemarkten beter te integreren en in lijn brengen met de klimaatdoelstellingen die bereikt werden op de Klimaattop in Parijs. Het pakket moet vooral de voorwaarden creëeren om vlotter om te schakelen naar een economisch model waarin hernieuwbare energie en energie-efficiëntie centraal staan. Wij zijn dan ook blij dat de nieuwe energie-efficiëntiedoelstellingen eindelijk afdwingbaar worden. In de Europa 2020 doelstellingen was dat niet het geval, en het gevolg is dat we daar niet op schema zitten. Zonder bindende doelstellingen gaat elke lidstaat er immers van uit dat zijn buurland het probleem wel zal oplossen.

De energie-efficiëntiedoelstelling werd ook opgetrokken naar 30 procent. Een verbetering, maar niet voldoende om de klimaatdoelstellingen te halen. Het parlement heeft er meermaals op gewezen dat het minstens 40 procent moet zijn. We zullen dus hard werken om het ambitieniveau te verhogen.

De doelstellingen voor het aandeel hernieuwbare energie, die in Europa 2020 wél afdwingbaar waren in de lidstaten, zijn dat nu plots niet meer. Er zijn zelfs geen lidstaatdoelstellingen meer, enkel een gemeenschappelijke Europese doelstelling van 27 procent. Om die te bereiken, wil de Commissie de lidstaten jaarlijks controleren en bijsturen, vergelijkbaar met de controle die ze uitvoert op de begrotingen. Maar als de Commissie niet beschikt over een stok achter de deur om lidstaten bij de les te houden en desgevallend te sanctioneren, vrees ik het ergste voor de verdere ontwikkeling van hernieuwbare energie.

Het pakket wil verder investeringen in schone energie aanmoedigen. Ons energiesysteem is nog gebaseerd op gecentraliseerde hoogspanningsnetten die de energie uit fossiele brandstoffen zoals kolen en gas of nucleaire energie transporteren. We moeten evolueren naar een soepeler, gemengd systeem met meer gedecentraliseerde productie én netten die energie uit hernieuwbare bronnen, zoals wind en zon, vlot kunnen integreren. Er wordt immers niet altijd en overal in de Unie dezelfde hoeveelheden hernieuwbare energie geproduceerd. Dat betekent ook dat er moet geïnvesteerd worden in energieopslag, demand-response systemen en back-ups, wat een hele aanpassing van ons energiesysteem vereist. Het zogenaamde Jumbo-pakket van de Commissie geeft daartoe een goede aanzet, maar als we het energielandschap grondig willen hertekenen, zal het ambitieniveau nog omhoog moeten.