Europees landbouwbeleid moet Green Deal respecteren

Volgende week staat het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid van de EU op de agenda van de plenaire vergadering van het Europees parlement. sp.a zal echter het compromis dat daarover bereikt werd niet steunen. “Het hele beleidsplan is een verderzetting van het landbouwbeleid van het verleden, alsof de Europese Green Deal en onze ambities om klimaatneutraal en sociaal duurzaam te worden niet bestaan.” zegt Europees parlementslid Kathleen Van Brempt.

Het Gemeenschappelijk Europees landbouwbeleid (GLB) bedraagt ruim 30 procent van het totale Europese budget - zo’n 400 miljard - dat via een miljardensteun aan de landbouw terugvloeit naar de lidstaten. De eerste voorstellen voor een nieuw landbouwbeleid werden in 2017 gelanceerd onder de vorige Commissie Juncker en in de daaropvolgende jaren besproken in de Raad en de bevoegde commissies van het parlement. Ondertussen zijn de tijden echter veranderd en heeft de EU onder de huidige Commissie met de Green Deal koers gezet naar een koolstofneutrale en circulaire economie tegen 2050. De nieuwe en ambitieuze doelstellingen van Europa werden echter nauwelijks meegenomen in de compromisvoorstellen voor het GLB zoals dat nu voorligt. Met een beleid uit het verleden kunnen we uiteraard de ambities van de toekomst nooit waar maken. Het Europese landbouwbeleid kwam in het verleden vooral de grootschalige agro-industrie tegemoet, die inzet op intensieve veeteelt en monoculturen. Dat is in de huidige voorstellen niet anders. Het ‘cash per cow’ principe blijft gelden: hoe meer of hoe groter, hoe meer subsidies je krijgt. Tientallen miljoen landbouwsubsidies zullen blijven vloeien naar mega-landbouwbedrijven. Voor ons is het noodzakelijk dat subsidies aan grote intensieve landbouwbedrijven geplafonneerd worden, zodat meer middelen kunnen vloeien naar kleinschalige en duurzame landbouw. De ondersteuning van kleinschalige duurzame landbouw is overigens een van de doelstellingen van de Farm-to-Fork strategie die onderdeel uitmaakt van de Green Deal. De huidige compromisvoorstellen houden evenmin rekening met de biodiversiteitsstrategie én de bosstrategie die de Commissie in het kader van de Green Deal heeft uitgewerkt. De bescherming van veengebieden - belangrijke carbon sinks - of van graslanden wordt teruggeschroefd en het gebruik van schadelijke meststoffen en pesticiden wordt niet aan banden gelegd. Er is ook geen sprake van de beperking van de veestapel, integendeel, hoewel de huidige Commissie pleit voor een omschakeling van dierlijke naar plantaardige eiwitten in de voeding. Naast het ontbreken van een aan de Green Deal aangepaste milieudimensie ontbreekt ook de sociale dimensie voor een belangrijk deel. Voor ons moeten subsidies afhankelijk worden gemaakt van de naleving van geldende arbeidsrechten en -voorwaarden. Landbouwbedrijven die hun (tijdelijke) werknemers uitbuiten kunnen geen beroep doen op Europese middelen. Volgende week zullen er honderden amendementen op tafel liggen die de huidige compromistekst willen bijsturen. sp.a zal die amendementen nauwgezet analyseren en enkel goedkeren als ze in lijn liggen van de Green Deal. Wij zullen evenmin bij de eindstemming een ‘minder slechte’ GLB goedkeuren. Als de finale versie van het GLB niet voldoet aan de vereisten van de Green Deal, zal sp.a het voorstel niet goedkeuren in het Europees parlement.