Europa moet radicaal kiezen voor een overkoepelend en afdwingbaar duurzaamheidsbeleid

De Europese Commissie heeft vandaag drie scenario’s op tafel gelegd om te komen tot een duurzamer Europa. “Enkel het eerste scenario, dat de lidstaten afdwingbare duurzaamheidsdoelstellingen oplegt, is voor ons aanvaardbaar,” zegt Europees parlementslid Kathleen Van Brempt. “Dat scenario biedt antwoorden aan de duizenden mensen die de afgelopen dagen op straat zijn gekomen en een sociaal rechtvaardig klimaatbeleid eisen.”

De Europese Commissie legde vandaag een discussienota op tafel over de manier waarop de in 2015 afgesproken Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde Naties moeten aangepakt worden in de EU. Die zogenaamde SDG’s (Sustainable Development Goals) zijn de opvolgers van de Millenniumdoelstellingen die de levens van mensen in ontwikkelingslanden fors wilden verbeteren. Als gevolg van de ecologische crisis en de klimaatverandering werd bij de SDG’s ook rekening gehouden met ecologische doelstellingen, naast sociale en economische doelstellingen. En omdat de ecologische crisis zich niet beperkt tot ontwikkelingslanden moesten ook de ontwikkelde landen mee het bad in. “In essentie betekent dit dat we moeten evolueren naar een radicaal ander samenlevingsmodel dat zowel sociaal, economisch als ecologisch duurzaam is,” zegt Van Brempt. “Dat is met het het huidige model, dat gebaseerd is op bruut winstbejag en de uitbuiting van mensen en van natuurlijke bronnen, volstrekt onmogelijk. Het is ook dat signaal dat de duizenden klimaatscholieren hebben gegeven. Het moet dringend anders. Niet binnen tien jaar, als de scholieren afgestudeerd zijn, zoals sommigen beweren, maar nu!”

De Europese Commissie legt drie scenario’s op tafel. “Het tweede en het derde zijn totaal ontoereikend,” zegt Van Brempt. Ze beperken duurzame ontwikkeling ofwel tot hier en daar wat sleutelen aan de Europese regelgeving zonder lidstaten ergens toe te verplichten ofwel tot het Europese beleid inzake ontwikkelingssamenwerking. Het eerste scenario daarentegen kan een game changer zijn. Het bepleit immers een overkoepelende Europese duurzaamheidsstrategie waarbij Europa het duurzaamheidsbeleid van de lidstaten coördineert én de lidstaten strikte doelstellingen oplegt die verplicht gehaald moeten worden tegen 2030. De Unie zou in dat geval de vooruitgang die lidstaten boeken, monitoren en beoordelen. Dat voorstel komt dicht in de buurt van het rapport dat de Europese sociaal-democraten in december lanceerden en waarin we pleiten om duurzaamheid op te nemen in het Europese beleidskader (het zogenaamde Europese semester), zodat lidstaten ook verplicht worden om sociale en ecologische hervormingen door te voeren.”

“Als het van ons afhangt, moeten er radicale keuzes gemaakt worden om ons economisch model te veranderen,” zegt Van Brempt. “De kosten van die omslag moeten ook rechtvaardig verdeeld worden. Ik ben daarom blij dat ook de Europese Commissie de nadruk legt op een Rechtvaardige Transitie zodat iedereen mee kan. De transitie naar een duurzaam model is immers onmogelijk zonder stevige sociale bescherming en goede publieke dienstverlening.”

“Voor de doemdenkers die graag over geld spreken, heeft de Commissie ook enkele cijfers mee gegeven,” zegt Van Brempt. De omslag naar een circulaire economie kan de economie tegen 2030 1,8 triljoen euro opleveren en 1 miljoen nieuwe jobs creëren. Een duurzame voedselketen levert eveneens 1,8 triljoen euro op en creëert 200 miljoen jobs tegen 2050. Investeren in een duurzame energieproductie creëert 900.000 jobs tegen 2030 en de afbouw van onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen bespaart de Unie 300 miljard euro per jaar.

De Europese-sociaaldemocraten vragen een debat over de discussienota tijdens de plenaire zitting van februari, in de aanloop naar de Europese top over duurzame ontwikkeling in april en de VN fora over de duurzame ontwikkelingsdoelen in juli en september.