Energie-intensieve industrie lobbyt voor lage CO2-prijzen

 De Europese Commissie wil het systeem van emissiehandel even on hold zetten. De prijzen voor de uitstootrechten van CO2 zijn zo erg gedaald, dat het hele Europese emissiehandelsysteem in gevaar is. Door op de pauzeknop te drukken, kunnen we de prijzen stabiliseren of zelfs opnieuw wat laten stijgen. Dat komt zowel het klimaat als de innovatieve bedrijven in de Europese Unie ten goede. Morgen wordt er over het voorstel gestemd in de plenaire vergadering van het Europees parlement en het dreigt een dubbeltje op z’n kant te worden. Na heftig lobbywerk van de energie-intensieve industrie. Nochtans zijn hogere CO2-prijzen gunstig voor de innovatieve sectoren en industrieën in Europa.

 
Het Europese Systeem van Emissie Handel (Emissions Trade System ETS) vormt sinds 2005 zowat de hoeksteen van het Europese klimaatbeleid dat de uitstoot van broeikasgassen wil beperken. Het basisprincipe van het ETS bepaalt dat er een maximale uitstoot wordt vastgelegd in de landen - vooral de Europese lidstaten - die tot het systeem zijn toegetreden. De maximale uitstoot wordt in de tijd ingekrompen, zodat de totale uitstoot van CO2 ook stelselmatig afneemt. Zo moet tegen 2020 de CO2-uitstoot 21 procent lager liggen dan in 2005. De toegelaten maximale uitstoot wordt verhandeld middels uitstootrechten die bedrijven kunnen aankopen of doorverkopen. Wie meer uitstoot dan de aangekochte uitstootrechten mag zich aan zware boetes verwachten. 
 
Het systeem zette dus een prijs op de uitstoot van koolstof, zodat bedrijven die energie-efficiënt werken of gebruik maken van hernieuwbare energiebronnen minder kosten zouden hebben dan vervuilende bedrijven. Dat zou bedrijven ook aansporen om te investeren in schone energiebronnen. Maar er zaten wat ontwerpfouten in het systeem. Omdat energie-intensieve bedrijven aanvankelijk een pakket uitstootrechten gratis kregen en een deel van die rechten hebben opgespaard, is de zogenaamde CO2-prijs gedaald. Die daling heeft zich verder doorgezet als gevolg van de financiële en economische crisis. Bedrijven stoten nu minder CO2 uit, niet omdat ze klimaatvriendelijker zijn geworden, maar omdat ze omwille van de crisis minder produceren. Er zijn dus in verhouding teveel ‘uitstootrechten’ in omloop, wat de prijs drastisch heeft doen dalen.
 
In 2008 werd de prijs van CO2 geschat op 30 euro per ton. Vandaag is de prijs gezakt naar 4 euro per ton en zelfs daar onder. “Die lage prijzen verhogen het risico dat de markt voor CO2-handel totaal instort. Voor vervuilende bedrijven is dat misschien goed nieuws, voor het klimaat en voor innovatieve bedrijven die investeren in hernieuwbare energie is dat rampzalig.
 
Het Europees parlement trok daarom aan de noodrem om het systeem van emissiehandel alsnog te redden. Vooral nu landen als Australië, Zuid-Korea en vooral China overwegen om mee te stappen in zo’n emissiehandelsysteem zou het verschrikkelijk zijn als we het kind met het badwater weggooien. Het parlement wil daarom de overschotten aan emissierechten wegwerken door opnieuw schaarste te creëren.
 
Het parlement wilde dat doen door voor de derde fase van het Emission Trade System even op de pauzeknop te drukken; backloading wordt dat genoemd. Fase 3 creëerde immers meer uitstootrechten omdat bedrijven voor het eerst hun rechten op een veilig zouden moeten aankopen en energiebedrijven de volle 100 procent van hun uitstootrechten moeten aankopen. Dat zou er voor zorgen dat er méér uitstootrechten op de markt komen, wat de prijs opnieuw zou doen dalen. Door fase 3 tijdelijk uit te stellen, wordt tussen 2013 en 2015 het aantal uitstootrechten beperkt. Dat kan de prijs van die uitstootrechten stabiliseren of zelfs opnieuw wat doen stijgen.
 
De Europese Commissie heeft nu een voorstel op tafel gelegd dat de emissiehandel even on hold zet, zodat de prijzen voor koolstof opnieuw kunnen stijgen. Dat is niet naar de zin van de energie-intensieve industrie (staal, gips, cement, chemie, keramische sector...) die zwaar gelobbyd heeft bij alle Europese parlementsleden. Als het Commissievoorstel verworpen wordt, zullen de prijzen voor CO2 immers blijven dalen en komt het hele systeem van emissiehandel in gevaar. Ook de milieubewegingen én bedrijven die geïnvesteerd hebben in hernieuwbare energie zijn vragende partij om het Commissievoorstel in het Europees parlement te aanvaarden.
 
Het parlement was de afgelopen weken verdeeld over het dossier. De commissie industrie van het parlement stemde tegen, de milieucommissie voor het Commissievoorstel. De verwerping van het Commissievoorstel door de industriecommissie zorgde meteen voor een daling van de CO2-prijs met maar liefst 40 procent naar een diepterecord van 2,8 euro per ton. En toen de rapporteur van de Europese christendemocraten vorige week meldde dat de meeste christendemocraten tegen het Commissievoorstel zouden stemmen, daalde de prijs diezelfde dag met 9 procent. De markt hangt dus af van vertrouwen en zekerheid. Als het Commissievoorstel wordt weggestemd, creëert dat onzekerheid op de markt en riskeren de prijzen opnieuw te dalen, met alle gevolgen van dien voor het Europese klimaatbeleid.