Nucleaire energie: onhoudbaar in de toekomst

Vandaag stemt het Europees Parlement over de herziening van de richtlijn nucleaire veiligheid. Dit is het eerste legislatieve werk over dit thema sinds de kernramp in Japan de hele wereldbevolking opschrikte en het nucleaire energielandschap op zijn grondvesten deed daveren.

Het Europese antwoord op de ramp is uitermate zwak. Hoewel de tekst enkele goede nieuwe elementen bevat, zoals het belang van de onafhankelijkheid van een nucleair controle-orgaan, de transparantie naar de bevolking toe en een verscherpte controle op de installaties, zijn er toch enkele cruciale elementen die ontbreken.

Een kerncentrale zonder risico's bestaat nu eenmaal niet, dat heeft het verleden ons al meermaals pijnlijk duidelijk gemaakt. Daarom zouden de exploitanten verplicht moeten worden om de gepaste voorzorgsmaatregelen te nemen. Nucleaire operatoren zouden volledig verzekerd moeten zijn en in geval van ongevallen voor alle kosten en schade aan mensen, omgeving en milieu moeten instaan. Niets is echter minder waar... Overheden van overal ter wereld moesten al bijspringen om de gigantische kosten in Fukushima te dragen. Het is ongehoord dat de winsten uitsluitend voor de privé-sector zijn en de risico's en de kosten wanneer het fout loopt voor de belastingbetaler. Wie de baten heeft, zou ook aansprakelijk moeten zijn voor de risico's die de technologie met zich mee brengt.

Elke poging om deze verzekerings- en aansprakelijkheidsverplichting daadwerkelijk op te nemen in wetgeving eindigt echter op een dood spoor. Soms worden er op papier wel zaken vastgelegd, maar steevast blijkt uit de praktijk dat het slechts woorden zijn die niet door daden of financiële voorzieningen bekrachtigd worden. Hier is een simpele verklaring voor. Kerncentrales zijn simpelweg onverzekerbaar. De kans dat er iets misloopt mag dan relatief klein zijn, maar àls er iets fout gaat, dan zijn de gevolgen kolossaal en vooral nietsontziend. Voor een verzekeringsportefeuille die evenredig is aan de risico's en de gevolgen van een nucleair ongeval zijn gewoon geen formules beschikbaar op de markt. Geen enkele verzekeraar wil dergelijke risicolast op zich nemen. En dus blijven de kerncentrales quasi onverzekerd verder draaien. Dat is onverantwoord én ongeoorloofd. Niet alleen vanuit het oogpunt van de bevolking en het milieu, maar ook vanuit een economisch standpunt. Want die "onverzekerbaarheid", die volstrikt ondenkbaar is voor elke andere industriële sector, werkt bovendien een groot concurrentievoordeel in de hand.

Blijven inzetten op een technologie waarvan de risico's zo astronomisch hoog zijn dat ze onbespreekbaar en onverzekerbaar zijn, zijn simpelweg onaanvaardbaar. Nucleaire energie heeft dan ook geen toekomst meer in een duurzaam en verantwoord energieverhaal.