Maatregelen Juncker onvoldoende om gesjoemel met belastingen aan te pakken

“Bedrijven moeten belastingen betalen waar ze hun winst maken”

De antwoorden die commissievoorzitter Jean-Claude Juncker in de plenaire vergadering van het Europees parlement gaf over de aanpak van de belastingvlucht van multinationals die aan het licht kwam in de zogenaamde Luxleaks zijn onvoldoende. Meer transparantie creëren en de vennootschapsbelastingen harmoniseren zijn een goed begin, maar het mag daar niet stoppen.

Europees commissaris Jean-Claude Juncker kwam vanmiddag in de plenaire vergadering van het Europees parlement tekst en uitleg geven over de zogenaamde Luxleaks, die hem de afgelopen weken in opspraak brachten. Juncker verklaarde dat er géén belangenvermenging bestaat tussen zijn rol als commissievoorzitter, verantwoordelijk voor het onderzoek naar belastingontwijking, en zijn betrokkenheid als Luxemburgs premier bij Luxleaks. Volgens Juncker kunnen de belastingvoordelen die zijn land gunde aan multinationals en rijke families misschien ‘onethisch’ zijn en kunnen er ‘excessen’ zijn opgetreden, maar illegaal was het zeker niet, vond Juncker. Dat moet nog blijken. Het onderzoek van de commissaris voor mededinging Margrethe Vestager moet dat nog uitmaken. Mocht blijken dat de EU-wetgeving overtreden is, dan heeft Juncker een levensgroot probleem.” In de commissie economie en financiën had Vestager gisteren al aangekondigd dat ze de gegevens uit Luxeaks mee zou opnemen in haar onderzoek en dat ze haar onderzoek onafhankelijk zou kunnen voeren.

Juncker kondigde ook enkel maatregelen aan die de Commissie snel wil nemen. Commissaris voor fiscaliteit Pierre Moscovici heeft de opdracht gekregen een directieve uit te werken die er voor zorgt dat nationale belastingdiensten automatisch gegevens zullen uitwisselen over zogenaamde taxrulings, de deals die de fiscus kan uitwerken met grote bedrijven. Juncker kondigde ook aan dat hij die automatische uitwisseling van gegevens wil bepleiten op de vergadering van de G20 in Brisbane, omdat niet enkel de EU getroffen wordt door mechanismen die belastingontwijking bevorderen.

Eigenlijk gaat dit louter om een transparantiemechanisme. De concurrentie die lidstaten met elkaar voeren via belastingvoordelen is daarmee niet van de baan. Een automatische uitwisseling is een goede zaak, maar kan slechts een begin zijn van een stevig pakket maatregelen om belastingontwijking en fiscale fraude aan te pakken.

Tot slot pleitte Juncker voor een harmonisering van de grondslag voor de vennootschapsbelasting. Daartoe ligt er eigenlijk al een voorstel op tafel, maar dat wordt al drie jaar lang geblokkeerd door de Raad, de vergadering van Europese regeringsleiders. Niet enkel moet de Commissie nu druk uitoefenen op de lidstaten, de regeringsleiders moeten beseffen dat ook zij in belangrijke mate verantwoordelijk zijn voor de fiscale excessen waar de burgers, die vandaag door besparingen getroffen worden, van gruwelen.

De Commissie moet echter meer doen, wil ze het vertrouwen van de Europese burgers kunnen winnen. Multinationals maken misbruik van belastingparadijzen. Daarom moeten we op Europees niveau helder definiëren wat ‘belastingparadijzen’ nu precies zijn. Verder moeten fraudeurs en belastingontduikers uitgesloten worden van Europese fondsen. Europa moet ook verhinderen dat multinationals via ingewikkelde constructies hun winsten doorsluizen van de ene lidstaat naar de andere. We moeten er voor zorgen dat er belastingen betaald worden in de landen waar bedrijven hun winst realiseren. Het moet de bedoeling zijn dat de belastingstelsels van de Europese lidstaten volledig geharmoniseerd worden.