​Zaterdag stille solidariteitswake voor oorlogsvluchtelingen aan Red Star Line

Zaterdagochtend organiseert sp.a stad Antwerpen een stille solidariteitswake aan 'Pliny's Sorrow’, het bronzen beeld van een aalscholver nabij het migratiemuseum Red Star Line in Antwerpen. “In het debat over de oorlogsvluchtelingen uit Syrië en Irak horen we vandaag vooral de ‘roepers’,” zegt fractieleder in de gemeenteraad en Europees parlementslid Kathleen Van Brempt, “maar er is wel degelijk een stille groep Antwerpenaren en Vlamingen die geen grote verklaringen aflegt in televisiestudio’s of radioprogramma’s, die niet wild tekeer gaat op sociale media. We willen hen de gelegenheid bieden om te tonen dat ze  solidair zijn met de mensen die een gruwelijke oorlog en de terreur van IS proberen te ontvluchten.”

“De Europese Unie is ontstaan vanuit het geloof in vrede en vooruitgang,” zegt Van Brempt. “Europa koos voor ‘Nooit meer oorlog’. Vandaag, exact 70 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog, wordt onze samenleving opnieuw geconfronteerd met mensen op zoek naar hulp. Ook onze stad kent op dat vlak een unieke geschiedenis. In de eerste helft van de vorige eeuw vertrokken zo’n 126.800 Belgen via Antwerpen richting de Verenigde Staten. Ook zij waren op de vlucht voor oorlog, armoede en honger. Op zoek naar een veilige plek en hopend op een beter leven. Die vluchtelingen worden herdacht in het Red Star Line museum, en dat maakt deze locatie geschikt voor een stille solidariteitsactie.”

“Ook het beeld Pliny’s Sorrow van Johan Creten roept betekenissen op die met de thematiek van de oorlogsvluchtelingen te maken heeft,” zegt OCMW-raadslid en initiatiefneemster van de stille solidariteitswake Tatjana Scheck. “Mensen kunnen er zoveel in herkennen, ‘van de moed van een individu dat zich opmaakt voor een lange reis, tot een kwetsbaar wezen dat bedroefd is om wat het achterlaat,’ zoals een recensent schreef. Het verband met de beelden van ouders, kinderen en jongeren die, op de vlucht voor oorlog, vervolging en terreur, vastzitten aan de grenzen van Europa, hopend op een veilige haven, is duidelijk.” 

Aan Pliny’s Sorrow zullen er ondermeer witte rozen worden neergelegd en gedichten worden voorgelezen. De Antwerpse acteur Gene Bervoets, die deze dagen schittert in de film Paradise Trips zal uitzonderlijk het nog niet gepubliceerde gedicht Lampedusa van auteur en dichter Stefan Hertmans, die vorig jaar voor zijn roman Oorlog en Terpentijn de AKO-literatuurprijs kreeg, voorlezen. Het gedicht staat in een bundel die Hertmans schrijft voor het poëziegeschenk 2016 en zal pas verschijnen in januari van volgend jaar. 

Dichter en tekstperformer Maud Vanhauwaert schreef voor de stille wake een gelegenheidsgedicht dat ze zelf voorleest. Ze leest ook het gelegenheidsgedicht ‘De zee wordt voor ons niet gespleten’ van auteur, dichter, oud-journalist en oud-directeur van de Zwarte Komedie Bert Verhoye.

De zee wordt voor ons niet gespleten

de zee wordt voor ons niet gespleten
door profeten die met droge voeten de overkant bereiken
wij zwemmen en strompelen aan land
onze kinderen spoelen later aan
wij trotseren prikkeldraad en elektriciteit
die hier niet duur is en vrij van BTW
en wapenstokken
wij worden geslagen door agenten met zweetplekken onder de armen
niets is zo vermoeiend als slaan op mensen
die geen weerstand bieden
je haalt er ook geen eer van
in de rij zijn wij altijd nr. 251
vlak voor ons schuift het loket dicht
niemand weet waarom ze ons tellen
noch of ze kunnen tellen
achter ons liggen de ruïnes van ons leven
voor ons de gesloten poorten van een leefbaar land
wij zitten bewegingsloos op de richel van de grens
in regen en wind
en straks in ijs en sneeuw
volgend jaar gaat een conferentie over ons
wie dood is mag blijven
wie sterft moet snel kruipen
wie kan lopen moet gaan
boven onze hoofden passeren de bommenwerpers
op weg naar ons land
maar wie dood is mag blijven
wie sterft moet snel kruipen
en wie geluk zoekt moet gaan.

Bert Verhoye

Praktisch:
Afspraak zaterdag 5 september om 11 uur in de voormiddag aan het beeld Pliny’s Sorrow, Rijnkaai, Antwerpen.